Mabitac

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Mabitac

Bayan ng Mabitac
Mabitac,LagunaChurchjf1234 19.JPG
Mapa ng Laguna na nagpapakita ng lokasyon ng Mabitac.
Mapa ng Laguna na nagpapakita ng lokasyon ng Mabitac.
Mabitac is located in Pilipinas
Mabitac
Mabitac
Lokasyon sa Pilipinas
Mga koordinado: 14°26′N 121°25′E / 14.43°N 121.42°E / 14.43; 121.42Mga koordinado: 14°26′N 121°25′E / 14.43°N 121.42°E / 14.43; 121.42
BansaPilipinas
RehiyonCalabarzon (Rehiyong IV-A)
LalawiganLaguna
DistritoPang-apat na Distrito ng Laguna
Mga barangay15
Pagkatatag1611
Pamahalaan
 • Punong-bayanRonald Ian Sana
 • Manghalalal14,602 botante (2019)
Lawak
[1]
 • Kabuuan80.76 km2 (31.18 milya kuwadrado)
Populasyon
 (Senso ng 2015)
 • Kabuuan20,530
 • Kapal250/km2 (660/milya kuwadrado)
 • Kabahayan
4,490
Ekonomiya
 • Kaurian ng kitaika-5 klase ng kita ng bayan
 • Kita₱64,214,663.12 (2016)
Kodigong Pangsulat
4020
PSGC
043414000
Kodigong pantawag49
Websaytmabitac.gov.ph

Ang Bayan ng Mabitac ay isang ika-limang klaseng bayan sa lalawigan ng Laguna, Pilipinas. Naging lugar ito ng labanan ng Digmaang Pilipino-Amerikano, kung kailan noong 17 Setyembre 1900, Ang mga Pilipino sa ilalim ng pamumuno ni Heneral Juan Cailles ang isang pagkatalo ng hukbong Amerikano na pinamumunuan naman ni Colonel Benjamin F. Cheatham. Ayon sa 2015 senso, ito ay may populasyon na 20,530 sa may 4,490 na kabahayan.

Magandang lugar pangangaso ang Mabitac sa mga laro noong tatlong dantaon nang nakalipas. Ang mga katutubong mangangaso noon ay gumagamit ng mga hukay o ""bitag"" para makahuli. Doon nagmula ang pangalan ng bayan ng Mabitac, na ang ibig sabihin ay maraming mga patibong.

Ang bayan ng Mabitac ay matatagpuan sa silangang bahagi ng lalawigan ng Laguna, 54.68 milya mula sa Maynila kung dadaan sa lalawigan ng Rizal sa mga paliku-likong daan nito, at 76.43 milya gamit naman ang South Luzon Expressway.

Mga Barangay[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang bayan ng Mabitac ay nahahati sa 15 mga barangay.

  • Amuyong
  • Lambac (Pob.)
  • Lucong (Pob.)
  • Matalatala
  • Nanguma
  • Numero
  • Paagahan
  • Bayanihan (Pob.)
  • Libis ng Nayon (Pob.)
  • Maligaya (Pob.)
  • Masikap (Pob.)
  • Pag-Asa (Pob.)
  • Sinagtala (Pob.)
  • San Antonio
  • San Miguel
Ang Simbahan ng Mabitac

Kasaysayan[baguhin | baguhin ang batayan]

Kauna-unahang mga Kastila ang mga Prayle na nakarating sa lugar at nagtatag ng pinaka-unang tirahan para sa mga Kastila sa lugar na nagpasimula ng kristiyanismo sa mga katutubo. Ang mga Kastila, dahil sa kahirapan sa pagbigkas ng katinig na "G", ay tinawag itong "Mabitac", kung kailan nila mababanggit ang lugar. Nang lumaon, ang pangalan ay natala na sa mga opisyal na talaan at mga mapa ng Laguna na ginawa ng mga kartograpiyang Kastila at marino na naglalakbay sa baybayin ng Laguna de Bay.

Ang bayan na ito ay dating baryo lamang ng Siniloan, isa sa pinakamalapit na kalapit bayan. Naging malayang bayan lang ito noong 1611, hindi ndahil sa bayas, ngunit dahil sa mga kasunduan ng mga prayleng Kastila ng parehong bayan, na sa panahong iyon ay ang mga pinakama-impluwensiya sa lipunan.

Ang Mabitac ay lugar ng isang labanan sa Digmaang Pilipino-Amerikano, nang noong Setyembre 17, 1900, tinalo ng mga Pilipino sa ilalim ni Heneral Juan Cailles ang isang puwersang Amerikano na pinamunuan ni Koronel Benjamin F. Cheatham.

Juan Cailles[baguhin | baguhin ang batayan]

Si Juan Cailles (ipinanganak na Juan Cailles y Kauppama; Nobyembre 10, 1871 - Hunyo 28, 1951) ay isang Pilipino na may lahi na Pranses-India. Isang miyembro ng rebolusyonaryong kilusang Katipunan, siya ay isang namumuno na opisyal ng Philippine Revolutionary Army na naglingkod sa panahon ng Rebolusyong Pilipino at Digmaang Pilipino – Amerikano. Nang maglaon ay nagsilbi siyang isang Gobernador ng lalawigan ng Laguna at miyembro ng Lehislatura ng Pilipinas.

Ikalawang Digmaang Pandaigdig[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas (Filipino: Pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas; Japanese: 日本 の フ ィ リ ピ ン 占領 占領; Hepburn: Nihon no Firipin Senryō) ay naganap sa pagitan ng 1942 at 1945, nang sakupin ng Imperial Japan ang Commonwealth of the Philippines noong World War II.

Ang pagsalakay sa Pilipinas ay nagsimula noong ika-8 ng Disyembre 1941, sampung oras matapos ang pag-atake sa Pearl Harbor. Tulad ng sa Pearl Harbor, ang mga sasakyang panghimpapawid ng Amerika ay malubhang napinsala sa paunang pag-atake ng Hapon. Dahil sa kawalan ng takip sa hangin, ang American Asiatic Fleet sa Pilipinas ay umatras sa Java noong 12 Disyembre 1941. Inutusan si General Douglas MacArthur na umalis, naiwan ang kanyang mga tauhan sa Corregidor noong gabi ng Marso 11, 1942 para sa Australia, 4,000 km ang layo. Ang 76,000 nagugutom at may karamdaman na mga tagapagtanggol ng Amerikano at Pilipino sa Bataan ay sumuko noong 9 Abril 1942, at pinilit na tiisin ang kasumpa-sumpa noong Marso ng Kamatayan sa Pagkamatay kung saan 7,000–10,000 ang namatay o pinatay. Ang 13,000 na nakaligtas sa Corregidor ay sumuko noong 6 Mayo.

Sinakop ng Japan ang Pilipinas ng higit sa tatlong taon, hanggang sa pagsuko ng Japan. Ang isang mabisang epektibo na kampanyang gerilya ng mga pwersang paglaban ng Pilipinas ay kumokontrol sa animnapung porsyento ng mga isla, karamihan sa mga kagubatan at mga pook na bundok. Ang MacArthur ay nagtustos sa kanila ng submarine, at nagpadala ng mga pampalakas at opisyal. Ang mga Pilipino ay nanatiling tapat sa Estados Unidos, bahagyang dahil sa garantiya ng Amerikano ng kalayaan, at dahil din sa pagdikit ng mga Hapones ang maraming mga Pilipino sa mga detalye sa trabaho at inilagay pa ang mga kabataang kababaihang Pilipino sa mga brothel.

Tinupad ni Heneral MacArthur ang kanyang pangako na babalik sa Pilipinas sa Oktubre 20, 1944. Ang mga landings sa isla ng Leyte ay sinamahan ng isang puwersa ng 700 sasakyang-dagat at 174,000 kalalakihan. Noong Disyembre 1944, ang mga isla ng Leyte at Mindoro ay nalinis ng mga sundalong Hapon. Sa panahon ng kampanya, nagsagawa ang Imperial Japanese Army ng suicidal defense ng mga isla. Ang mga lungsod tulad ng Maynila ay nawasak hanggang sa pagkasira. Humigit kumulang 500,000 mga Pilipino ang namatay sa Panahon ng Pagsakop sa Hapon.

Noong 1942, ang mga sundalong Hapon ay pumasok at sinakop ang Mabitac. Noong 1945, ang tropa ng Philippine Commonwealth Army ng ika-4, 42 at 43rd Infantry Division at 4th Constabulary Regiment ng Philippine Constabulary kasama ang kinikilalang mga gerilya ay tinalo ang mga puwersang Imperyal ng Hapon noong Ikalawang Digmaan ng Mabitac.

Demograpiko[baguhin | baguhin ang batayan]

Senso ng populasyon ng
Mabitac
TaonPop.±% p.a.
1903 1,052—    
1918 760−2.14%
1939 1,973+4.65%
1948 2,700+3.55%
1960 4,316+3.99%
1970 6,377+3.98%
1975 7,415+3.07%
1980 8,543+2.87%
1990 11,444+2.97%
1995 13,309+2.87%
2000 15,097+2.74%
2007 17,608+2.14%
2010 18,618+2.05%
2015 20,530+1.88%
Sanggunian: PSA[2][3][4][5]

Sa senso noong 2015, ang populasyon ng Mabitac ay 20,530 katao, [3] na may density na 250 mga naninirahan kada kilometro kwadrado o 650 mga naninirahan sa bawat square mile.

Mga sanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. "Province: Laguna". PSGC Interactive. Quezon City, Philippines: Philippine Statistics Authority. Nakuha noong 12 Nobyembre 2016.
  2. Census of Population (2015). "Region IV-A (Calabarzon)". Total Population by Province, City, Municipality and Barangay. PSA. Nakuha noong 20 Hunyo 2016.
  3. Census of Population and Housing (2010). "Region IV-A (Calabarzon)". Total Population by Province, City, Municipality and Barangay. NSO. Nakuha noong 29 Hunyo 2016.
  4. Censuses of Population (1903–2007). "Region IV-A (Calabarzon)". Table 1. Population Enumerated in Various Censuses by Province/Highly Urbanized City: 1903 to 2007. NSO.
  5. "Province of Laguna". Municipality Population Data. Local Water Utilities Administration Research Division. Nakuha noong Disyembre 17, 2016.

Mga Kawing Panlabas[baguhin | baguhin ang batayan]



Pilipinas Ang lathalaing ito na tungkol sa Pilipinas ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.