Mao, Chad

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Mao

مؤ
Mao chad.jpg
Mao is located in Chad
Mao
Mao
Kinaroroonan sa Chad (nakatampok ang Kanem)
Kutayawat: 14°07′10″N 015°18′48″E / 14.11944°N 15.31333°E / 14.11944; 15.31333Mga koordinato: 14°07′10″N 015°18′48″E / 14.11944°N 15.31333°E / 14.11944; 15.31333
Bansa Chad
RehiyonKanem
DepartmentoKanem
Sub-PrepekturaMao
Kataasan
1,112 ft (339 m)
Santauhan
(2008)
 • Kabuuan19,004
Pook ng oras+1

Ang Mao (Arabe: مؤ‎) ay isang lungsod sa Chad at kabisera ng rehiyon ng Kanem at ng Departamento ng Kanem. Ito ang ika-16 na pinakamataong lungsod sa Chad, at matatagpuan ito 226 na kilometro (140 milya) hilaga-hilagang silangan ng N'Djamena. Ang heograpiya ng Mao, na matatagpuan sa hangganan ng Sahara, ay tinatanda ng mga burol ng buhangin at kakaunting behetasyon.

Tulad sa ibang mga rehiyon ng bansa, ang Mao ay pinamumunuan ng kapuwa kinagisnang Sultan[1] at mga opisyal ng pamahalaang sentral. Ang Sultan ng Kanem na nakatira sa Mao ay ang kinagisnang pinuno ng mga Kanembou.[1] Ang mga hakbang tungo sa desentralisasyon ay hinadlangan ng magusot at kung minsan ay maigting na ugnayan sa pagitan ng mga kinagisnang pinuno sa Chad at pambansang maykapangyarihan.

Kasaysayan[baguhin | baguhin ang batayan]

Itinatag noong 1898 ang Mao ni Sultan Ali, kapatid ni Sultan Djourab na pinaslang ng mga Fezzan at ibang mga kasabwat. Mula noong 1900, ang Mao ay naging may-bisang sentrong pampangasiwaan ng hilaga.

Noong ika-18 July 2010, ang Sultan of Kanem na si Alifa Ali Zezerti, ay pumanaw sa edad na 83 taong gulang sa pagamutan sa N'Djamena, mula sa mga komplikasyon ng atake sa puso. Siya ang pang-39 na pinunuo ng dinastiyang Kanem,[2] at namuno mula noong 1947.[3] Inilibing siya sa Mao. Ang kaniyang sinundan na si Sultan Zezerti na namuno mula noong 1925 ay pumanaw noong ika-26 ng Setyembre 1947.[4][5] Inihalal ang kaniyang anak bilang sultan sa isang halalang walang kalaban.

Noong Oktubre 2013 sumiklab ang mga gulo sa pangunahing pamilihan ng Mao na nakapuntirya sa administrasyon ni Idriss Déby pagkaraang pinatay ng isang opisyal na malapit kay Déby ang isang sibilyan.[6][7] Noong ika-30 ng Setyembre 2015, dakong alas-8 ng gabi, nasunog ang nabanggit na pamilihan. Hindi matukoy ang sanhi; gayunpaman, walang naiulat na mga nasawi sa pangyayari.[8] Muling nasunog ang pamilihan noong ika-12 ng Mayo 2016, sa pagkakataong ito sa alas-5 ng umaga. Nagsimula ang apoy sa kalapit na imbakan ng gasolina. Wala namang naiulat na nasawi sa nasabing pangyayari.[9]

Ekonomiya[baguhin | baguhin ang batayan]

Tuwing Miyerkules na itinaguriang "Grand Market Day", ibinebenta mga sariwang gulay tulad ng mga sibuyas, bawang, datilero, asanorya, kamatis, pipino, at minsan mga talong na ipinakilala ng Organisasyon ng mga Bansang Nagkakaisa sa Pagkain at sa Agrikultura (FAO) ng UN noong 2009. Ibinebenta rin ang mga prutas, lalo na ang mga saging kung minsan mga mangga, papaya at bayabas. Makakukuha rin ang mijo sa puti at pulang mga uri .[10]

Transportasyon[baguhin | baguhin ang batayan]

Napakaliblib ang lungsod at mahirap ang paglalakbay sa lupa (sa kahabaan ng mga mabuhanging daanan na madaraanan lamang ng mga sasakyang four-by-four o kamelyo).[1] May isang maliit na paliparan ang bayan, Paliparan ng Mao (IATA: AMOICAO: FTTU), na may patag na palapagan.

Demograpiya[baguhin | baguhin ang batayan]

Historical population
TaonPop.±%
1993 13,277—    
2003 17,000+28.0%
2008 19,004+11.8%

Karamihan sa mga naninirahan sa Mao ay mga Muslim. Subalit may dalawang mga simbahang Kristiyano sa Mao, isang Katoliko at isang Protestante.

Talasanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. 1.0 1.1 1.2 "République du Tchad - Projet de développement agricole des ouadis du Kanem - (PDAOK) - Rapport d'évaluation intermédiaire". April 2003. pp. A. Area and Context of the Intervention, Target Group. Hinango noong 12 March 2017.
  2. "Tchad : Le Sultan du Kanem s'en est allé". www.africa-info.org (sa French). Hinango noong 2017-03-12.
  3. Waldar. "NECROLOGIE :Le sultan du Kanem ALIFA MAO S'EST ETEINT - WALDARI WA AKHBAARA". WALDARI WA AKHBAARA (sa French). Hinango noong 2017-03-12.
  4. Lanne, Bernard (1998-01-01). Histoire politique du Tchad de 1945 à 1958: administration, partis, élections (sa French). KARTHALA Editions. p. 119. ISBN 9782865378838.
  5. Lanne, Bernard (1998-01-01). Histoire politique du Tchad de 1945 à 1958: administration, partis, élections (sa French). KARTHALA Editions. p. 103. ISBN 9782865378838.
  6. "JournalDuTchad.com: Mao: des jeunes tchadiens incendient la gendarmerie". Hinango noong 2017-03-12.
  7. Administrateur. "Tchad/Émeutes à Mao: les secours accourent vers Mao". letchadien.com (sa French). Hinango noong 2017-03-12.
  8. "Tchad : incendie au marché central de Mao". Tchadinfos.com (sa French). 2015-10-01. Hinango noong 2017-03-12.
  9. "Un incendie d'origine inconnu ravage le marché de Mao". Tchadinfos.com (sa French). 2016-05-12. Hinango noong 2017-03-12.
  10. "Tchad Profond...Mao, la ville sablonneuse". Regard'ailleurs. Hinango noong 2017-03-12.