Min Nan

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin
Min Nan, Minnan
Timog Min, Katimugang Min
閩南語 / 闽南语 Bân-lâm-gú
農場相褒歌.jpg
Aklat na Koa-a, Min Nan nakasulat sa titik na Tsino
Sinasalitang katutubo sa Tsina, Taiwan, Malaysia, Indonesia, Singgapura, Taylandya, Pilipinas, Biyetnam, Hapon at iba pang lugar na pinanirhan ng mga Timog Min at Hoklo
Rehiyon Lalawigan ng Timog Fujian; lugar ng Chaozhou-Shantou (Chaoshan) at Tangway ng Leizhou sa lalawigan ng Guangdong; pinakatimog ng lalawigan ng Zhejiang; kalawakan ng lalawigan ng Hainan (kung kabilang din ang mga Hainanes o Qiong Wen); kalawakan ng Taiwan.
Mga katutubong
tagapagsalita
47 milyon  (2007)ne2007
Pamilyang wika
Mga wikain/diyalekto
Datian (disputado)
Opisyal na katayuan
Opisyal na wika sa Wala; isa sa mga wikang estatuaryo (ayon sa batas) para sa mga paalalang pampublikong sakayan sa Taiwan[1]
Pinangangasiwaan (regulado) ng Wala (Ministro ng Edukasyon ng Republika ng Tsina at iba pang NGO na mayroong impluwensya sa Taiwan)
Mga kodigong pangwika
ISO 639-3 nan
Banlamgu.svg
Pagkaka-kalat ng Timog Min.
Southern Min
Pinapayak na Intsik 闽南语
Tradisyonal na Intsik 閩南語
Kahulugang literal "Wika ng Timog Min [Fujian]"

Ang Min Nan o Timog Min (pinapayak na Intsik: 闽南语tradisyonal na Intsik: 閩南語pinyin: Mǐnnányǔ; Pe̍h-ōe-jī: Bân-lâm-gí/Bân-lâm-gú), ay isang sanga ng Tsinong Min na ginagamit sa ilang tiyak na lugar sa Tsina, kabilang ang Timog Fujian, silangang Guangdong, Hainan, katimugang Zhejiang at Taiwan. Ang mga wikain ng Min Nan ay sinasalita ng mga kaapu-apuhan ng mga inmigranteng Tsino, lalo na sa Pilipinas, Singgapur at Malaysia.

Sa pangkaraniwang pananalita, karaniwang itinutukoy ang Min Nan sa Hokkien. Ang Amoy at Hokkien Taiwanes ay parehong halo ng mga pananalita ng Quanzhou at Zhangzhou. Kabilang din sa lupong pangwika ng Min Nan ang Teochew, baga ma't limitado lang ang maaaring pagkakaunawaan nito sa Hokkien. Hindi intelihibleng mutwo ang Min Nan sa Min Dong (silangang Min), Kantones at Pamantayang Tsino (batay sa Mandarin).

Napanatili kahit na papaano sa Min Nan at mga wikain nito ang mga pagbigkas at bokabularyo ng Lumang Tsino na nawala sa ibang mga makabagong uri ng Tsino.

Pangheograpikong Pagkaka-kalat[baguhin | baguhin ang batayan]

Tsina at Taiwan[baguhin | baguhin ang batayan]

Sinasalita ang Min Nan at mga wikain (diyalekto) nito sa katimugang bahagi ng Fujian, sa tatlong timo-silangang kondado ng Zhejiang, sa kapuluang Zhoushan ng palaot mula sa Ningbo ng Zhejiang, at sa rehiyong ng Chaoshang sa Guandong.

Ang isang uri ng Min Nan na mayroong kahalintulad sa ginagamit na salita sa katimugan ng Fujian ay ang Hokkien Taiwanes, kung saan katutubong pangalan nito ang Tâi-oân-oē o Hō-ló-oē. Timog Min ang pangunahing wika ng mga Hoklo, ang pangunahing etnisidad ng Taiwan.

Timog-Silangang Asya[baguhin | baguhin ang batayan]

Marami sa mga inmigranteng Tsino sa Timog-Silangang Asya ang mga tagapagsalita ng Min Nan. Karamihan sa mga inmigranteng etnikong Tsino sa rehiyong iyon ay mga Hoklo mula sa katimugan ng Fujian. Sa pangkalahatan, kilala ang Min Nan mula sa timog ng Fujian bilang Hokkien, Fukien o Fookien sa Timog-Silangang Asya. Karamihan sa mga etnikong Tsino sa labuwad na iyon ay nagmula rin sa rehiyong ng Chaoshan sa Guangdong at nakakapagsalita ng Teochew na isang uri ng Min Nan sa rehiyong iyon. Ang Hokkien Pilipino ang katutubong wika ng halos 98% ng komunidad na Tsino Pilipino sa Pilipinas na tinatawag na Lan-nang o Lán-lâng-oē (ang wika ng aming madla).

Ang mga tagapagsalita ng Min Nan ang bumubuo sa pinakamalaking mayoridad ng Tsino sa Singgapura, kung saan ang mga Hoklo at pinakamalakinf pangkat at pumapangalawa naman ang mga Teochew.

Mga mayroong kaugnay na wika[baguhin | baguhin ang batayan]

Sanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

Higit pang Pagbabasa[baguhin | baguhin ang batayan]

Kawing Panlabas[baguhin | baguhin ang batayan]

Wikibooks
Mayroon sa Wikibooks ng patungkol sa Min Nan.
Wiktionary
Tingnan ang Min Nan sa
Wiktionary, ang malayang talahulugan.

Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg Gabay panlakbay sa Min Nan mula sa Wikivoyage