Wikipediang Tagalog

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
(Idinirekta mula sa Tagalog na Wikipedia)
Jump to navigation Jump to search
Favicon ng Wikipedia Wikipediang Tagalog
Tandang pagkakakilanlan ng Wikipediang Tagalog
Websayttl.wikipedia.org
Pang-komersyo?Hindi
Uri ng saytProyektong Ensiklopedyang Pang-Internet
PagrehistroHindi sapilitan
Mga wikang mayroonTagalog
May-ariPundasyong Wikimedia

Ang Wikipediang Tagalog (Ingles: Tagalog Wikipedia) ay ekslosibong edisyon ng Wikipedia sa wikang Tagalog sa Pilipinas, ay nagsimula noong Disyembre 2003. Ito ay may 68,618 artikulo, at ito ang ika-74 pinakamalaking Wikipedia ayon sa bilang ng artikulo pagsapit ng Setyembre 29, 2020.[1] Mas kaunting-kaunti ang mga artikulo nito kumpara sa Wikipediang Sebuwano, ang pinakamalaking edisyon ng Wikipedia sa mga wikang Pilipino, na may higit sa 5,337,000 artikulo sa kasalukuyan, at ang Wikipediang Waray-Waray, na may higit sa 1,264,000 artikulo.[2][3]

Gayunpaman, 44.46 ang lalim ng Wikipediang Tagalog, kumpara sa 3.52 para sa Wikipediang Waray-Waray at 2.1 para sa Wikipediang Sebuwano, pagsapit ng Setyembre 29, 2020.[4]

Ayon sa aktibong tagagamit, ito ay may 122, kumpara sa 189 sa Wikipediang Sebuwano at 96 sa Wikipediang Waray-Waray.

Kasaysayan[baguhin | baguhin ang batayan]

Sinimulan ang Tagalog Wikipedia, Ang Malayang Ensiklopedya, noong Disyembre 2003 bilang unang Wikipedia sa isa sa mga wika ng Pilipinas. Hiniling ito sa Wikimedia Incubator, kung saan maaaring magmungkahi ng mga potensyal na proyektong wiki ng Wikimedia sa mga wikang wala pa ring bersyon.

Pagsapit ng Pebrero 3, 2011, ito ay may higit sa 50,000 artikulo.[5] Bantayan, Cebu ang naging ika-10,000 artikulo noong Oktubre 20, 2007 habang Pasko sa Pilipinas ang naging ika-15,000 artikulo noong Disyembre 24, 2007.[6] Nakumpleto sa Betawiki (o Translatewiki.net) ang pagsasapook o lokalisasyon ng pagsasalinwika ng mga mensaheng pansopwer ng Tagalog Wikipedia noong 6 Pebrero 2009.[7]

Noong 2011, naging bahagi ang Wikipediang Tagalog ng WikiHistories fellowship, isang proyekto sa pananaliksik ng Pundasyong Wikimedia. Sinusubok ng proyekto ang paglahad ng mga tagumpay, kabiguan, at pang-araw-araw na pakikibaka ng mga patnugot na nagsusumikap na maging ganap ang pangarap na pandaigdigang pagbabahagi ng kaalaman.[8]

Estadistika[baguhin | baguhin ang batayan]

Mga unang hakbang ng Tagalog Wikipedia[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang unang naikargang artikulo ay Wikipedia (maliban sa Unang Pahina), noong Marso 25, 2004. Noong maluwag pa ang pamantayan ng Tagalog Wikipedia, ang pinaka-unang Napiling Artikulo ay ang Livestrong wristband, ngunit napalitan ito ng artikulong Kimika (ayon sa nabagong pamantayan).[21] Ngunit napalitan din ang Kimika dahil sa isang proseso ng pagsusuri at pagbabalik-tanaw.[22] Kung tutuusin, ang unang napiling artikulo na nanatili pagkatapos ng pagsusuri ay tungkol sa keso.[23]

Gayundin, ang unang Napiling Larawan ay ang Image:Flutterbye.jpg para sa artikulong Paru-parong Viceroy, subalit napalitan ng Image:St Vitus stained glass.jpg na para sa artikulong Katedral ni San Vito.[24]

Ang tatlong unang artikulong pang-Alam Ba Ninyo? ay ang Web browser, Wikang Bulgaro, at Pilipinas.[25]Naaprubahang may kundisyon ang Tagalog Wikinews (Wikibalita) noong Disyembre 19, 2007.[6] Nagkaroon ng seksiyong Sa Araw na Ito sa Unang Pahina noong 2 Abril 2008, ngunit pansamantalang itinago ito noong 3 Mayo 2008 dahil sa kakulangan ng taga-ambag sa bahaging ito.[26][27]

Pag-usbong[baguhin | baguhin ang batayan]

Kapareho ng edisyon sa Wikipedia o (Wikipediang Ingles, Wikipedia - English) sa karamihan pantawag ang Wikipediang Tagalog ay isa na rin sa mga Wikipediang edisyon, pangtatlo o pangapat sa pwesto na may mga aktibong tagagamit (users), at sa paglago at pagdami ng mga artikulo dahil sa parami ng parami ang mga tagagamit, pero ilang artikulo, lamang ang nililimitahan o mga artikulong may kinalaman sa pangyayari, kasalukuyan, kasaysayan, pangalan ng tao at iba pa, Ang Wikipedia tagalog ay nakikiisa sa Wikipediang Ingles upang mag-karoon ng kaalaman rin ang iba o mas madaliang maintindihan ng mga sangkatauhang mga Tagalog, (Filipino language), maging sa mga lugar na may salita o nagsasalita ng tagalog, Maihahambing rin ito sa WikiFilipinas o WikiFilipino na inilunsad rin noong 2006 kasabay ng Wikipediang Tagalog, sa Wikipediang Sebuwano (Wikipedia Cebu, Cebuano, Cebwan), naman ay naglungsad rin ng artikulo na may kinalaman sa edisyon nang Wikipedia, katulad ng Tagalog na mas maiintidihan ng mga sangkautahang Sebuwano o Bisaya, (terms) sa sariling lugar o mga nasasakupang lugar na may salita, Ang Wikipediang Sebuwano ay idineklarang Wikipedia (center in Visayas), sa sentro ng buong Kabisayaan, (direct) kasama na rito ang Iibang probinsya na nasasakupaan ng Mindanao, bagaman wala pang naitatag na Wikipediang Ilonggo, (Wikipediang Hiligaynon) ay itutuon muna ang pansin sa Wikipediang Tagalog.

Mga katangian[baguhin | baguhin ang batayan]

May ilang mga katangian ang Tagalog Wikipedia na nagpapaiba ito sa ibang mga edisyong pangwika ng Wikipedia. Ayon kay Michael Tan, isang antropologong Filipino at kolumnista sa Philippine Daily Inquirer, malakihang umaasa ang Tagalog Wikipedia sa UP Diksiyonaryong Filipino para sa saligang mga kahulugan.[28] Bagamat nakatuon ito sa wikang Tagalog, mayroon itong mga pahina na nagbibigay ng gabay sa mga hindi gumagamit ng wikang Tagalog para sa mga bagay na may kinalaman sa proyekto.[29]

Saklaw ng edisyon[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang Tagalog Wikipedia ay may mahalagang saklaw ng mga paksang may kinalaman sa Pilipinas, gayon din sa mga paksang may kinalaman sa anime at manga. Noong 2010, naglabas ang GMA News and Public Affairs ng isang ulat na pumupuna sa kakulangan nito ng mga artikulong may kinalaman sa agham.[30]

Pangalan ng proyekto[baguhin | baguhin ang batayan]

Sang-ayon sa ibang mga Wikipedista sa Tagalog at Ingles na mga Wikipedia, ang Wikipediang ito'y kumakatawan sa wikang Filipino.[31][32][33] Ayon naman sa Vibal Foundation, isang pundasyon na pinasimunuan ang WikiPilipinas, magkaiba raw ang tinayo nitong wiki na WikiFilipino sa Wikipediang Tagalog dahil gumagamit ang WikiFilipino ng Filipino at Tagalog naman ang Wikipediang Tagalog.[34] Ang pagkakaiba o pagkakapareho ng Tagalog sa Wikipedia ang naging sanhi ng isang pagtatalo ng mga tagagamit sa pangalan ng proyekto. Nabanggit ang pagtatalong ito sa isang artikulo ng DILA (Defenders of the Indigenous Languages of the Archipelago)[35], isang samahan na ipinagtatanggol ang mga katutubong wika ng Pilipinas.

Tingnan din[baguhin | baguhin ang batayan]

Mga sanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. "Wikipedia, ang malayang ensiklopedya: Unang Pahina". Tagalog Wikipedia (in Tagalog). Wikimedia Foundation, Inc. July 24, 2015. Retrieved 24 July 2015.
  2. Mga Estadistika
  3. "MAUPAY: Waray Wikipedia hits more than one million articles". InterAksyon. 11 June 2014. Sininop mula sa ang orihinal noong 11 June 2014. Nakuha noong 23 October 2015.
  4. Wikipedia article depth - Meta
  5. Tagalog Wikipedia, retrieved on February 3, 2011
  6. 6.0 6.1 Mula sa Announcements (Mga Paunawa) sa Wikipedia:Tambayan ng Wikipediang Ingles
  7. Tala ng gawain sa Translatewiki.net (Betawiki), noong 6 Pebrero 2009.
  8. From the project page of WikiHistories
  9. Mula sa pahina ng usapan ng Pandaka Pygmaea
  10. Pahina ng usapan ng Silindro
  11. Pahina ng usapan ng Unang Aklat ng mga Macabeo
  12. Pahina ng usapan ng Heriyatriko
  13. Pahina ng usapan ng Anak ng Tao
  14. Pahina ng usapan ng Sky Girls
  15. Pahina ng usapan ng Charlottenburg-Wilmersdorf
  16. Pahina ng usapan ng 1714 Sy
  17. Pahina ng usapan ng Ekonometriks
  18. Vitruvio Pahina ng usapan ng Yu-Gi-Oh! Zexal
  19. Vitruvio Pahina ng usapan ng Lalaking Vitruvio
  20. Pahina ng usapan ng Ḥu_(Ge%27ez)
  21. Mula sa Supnayan ng Tagalog Wikipedia
  22. Wikipedia: Pagbabalik-tanaw sa artikulong Kimika, Marso 25-26, 2008.
  23. Česky. "From the history of the Wikipedia:Mga napiling artikulo". Tl.wikipedia.org. Nakuha noong 2012-02-15.
  24. Mula sa Supnayan ng Tagalog Wikipedia.
  25. Mula sa pahinang pangkasaysayan ng Suleras ng Alam Ba Ninyo?
  26. Mula sa kasaysayan ng Wikipedia:Mga pangyayari noong unang panahon
  27. Mula sa kasaysayan ng Unang Pahina
  28. Tan, Michael (Agosto 2, 2011). "Pinoy Kasi: 'Utak'". Philippine Daily Inquirer. Nakuha noong Oktubre 23, 2015.
  29. Francia, Luis (Marso 27, 2015). "The Artist Abroad: Hold up half the sky? Not there yet". Philippine Daily Inquirer. Nakuha noong Oktubre 23, 2015.
  30. Dimacali, Timothy James M. (Oktubre 5, 2010). "Google Translate spews profanities in Filipino". GMA News.
  31. Wikipedia:Pamantayang pangwika ; Wikipedia:Gabay sa abakada at pagbabaybay
  32. Wikipedia:Kapihan: "Filipino Wikipedia (na nasa Wikimedia Incubator)"
  33. Kaugnay: The Filipino Wiktionary Debate (formerly It's official) (WP:Tambay Archive14.)
  34. "WikiFilipino, Isang Pagsusuri". Kristine Mandigma. Vibal Foundation. Nakuha noong 2009-05-15.
  35. "The Subdialect Filipino" (PDF). Edwin Camaya. Defenders of the Indigenous Languages of the Archipelago. Nakuha noong 2009-05-15.

Mga kawing panlabas[baguhin | baguhin ang batayan]

Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg Gabay panlakbay sa Filipino phrasebook mula sa Wikivoyage