Komsomolsk-na-Amure

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Komsomolsk-na-Amure
Комсомольск-на-Амуре (Wikang Ruso)
-  Lungsod[1]  -
Komsomolsk na Amuru.jpg
Tanawin ng Komsomolsk-na-Amure
Map of Russia - Khabarovsk Krai (2008-03).svg
Lokasyon ng Khabarovsk Krai sa Rusya
Komsomolsk-na-Amure is located in Khabarovsk Krai
Komsomolsk-na-Amure
Komsomolsk-na-Amure
Lokasyon ng Komsomolsk-na-Amure sa Khabarovsk Krai
Koordinado: 50°34′N 137°00′E / 50.567°N 137.000°E / 50.567; 137.000Mga koordinado: 50°34′N 137°00′E / 50.567°N 137.000°E / 50.567; 137.000
Coat of Arms of Komsomolsk-na-Amure (Khabarovsk kray) (1999).png
Flag of Komsomolsk-on-Amur (Khabarovsk kray).png
Sagisag
Flag
Kalagayang administratibo (as of September 2011)
BansaRusya
Kasakupang pederalKhabarovsk Krai[1]
Administratively subordinated toLungsod ng kahalagahang krai ng Komsomolsk-na-Amure[1]
Sentrong administratibo ngLungsod ng kahalagahang krai Komsomolsk-na-Amure,[2] Komsomolsky District[3]
Kalagayang munisipal (as of June 2004)
Urban okrugKomsomolsk-na-Amure Urban Okrug[4]
Sentrong administratibo ngKomsomolsk-na-Amure Urban Okrug,[4] Komsomolsky Municipal District[5]
Pinuno[kailangan ng sanggunian]Vladimir Mikhalyov[kailangan ng sanggunian]
Estadistika
Lawak325.10 km2 (125.52 mi kuw)[6]
Populasyon (Sensus ng 2010)263,906 inhabitants[7]
Rank in 201070th
Densidad812/km2 (2,100/sq mi)[8]
Pook ng orasVLAST (UTC+11:00)
Itinatag1932[kailangan ng sanggunian]
Katayuang Lungsod mula noong1933[kailangan ng sanggunian]
(Mga) kodigo postal[9]6810xx
(Mga) kodigong pantawag+7 4217[kailangan ng sanggunian]
Websayt

Ang Komsomolsk-na-Amure (Ruso: Комсомольск-на-Амуре, IPA [kəmsɐˈmolʲsk nɐɐˈmurʲə], Ingles: Komsomolsk-on-Amur) ay isang lungsod sa Khabarovsk Krai, Rusya. Matatagpuan ito sa kaliwang pampang ng Ilog Amur sa Malayong Silangang Rusya. Matatagpuan ito sa Pangunahing linya ng Baikal-Amur, sa layong 356 kilometro (221 milya) hilagang-silangan ng Khabarovsk. Sang-ayon sa senso noong 2010, mayroon itong 263,906 na katao.[7]

Kasaysayan[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang magiging sityo ng Komsomolsk-na-Amure ay nilupig ng mga Monggol noong ika-13 dantaon at naging bahagi ng Imperyong Monggol sa ilalim ng Monggol na dinastiyang Yuan. Paglaon, hinawak ito ng mga Manchu hanggang sa 1858 nang sinuko ito sa Imperyong Ruso alinsunod sa Kasunduan sa Aigun.

Sa sityong ito itinatag ang nayon ng Permskoye (Пе́рмское) noong 1860, ng mga nandayuhang magbubukid buhat sa ngayo'y Perm Krai.

Inihayag ng pamahalaan ng SFSR ng Rusya noong 1931 ang mga panukala na magatatayo ng isang pagawaan ng barko sa Ilog Amur sa kasalukuyang kinatatayuan ng lungsod. Nagsimula ang pagtatayo noong 1932. Malakihang itinayo ang lungsod gamit ang kusang paggawa mula sa Komunistang samahan ng kabataan na Komsomol, kaya mula rito nanggaling ang pangalang Komsomolsk. Ngunit tinulungan ang pagtatayo nito kalakip ng paggawang penal mula sa mga kampong bilangguan sa lugar.[10] Idinagdag ang unlaping na-Amure upang ikaiba ito sa iba pang mga pook sa Rusya na may kaparehong pangalan, tulad ng Komsomolsk ng Ivanovo Oblast. Ginawaran ito ng katayuang panlungsod noong 1933.

Pagsapit ng katapusan ng dekada-1930, nakompleto na ang mga pagawaan ng barko kasama ang mga pasilidad para sa ibang mabigat na industriya. Umusbong ang lungsod upang maging sentrong panrehiyon ng mga industriya tulad ng paggawa ng sasakyang panghimpapawid, metalurhiya, makinarya, pagdadalisay ng langis, at paggawa ng barko. Kasalukuyang pangunahing sentro ang Komsomolsk-na-Amure para sa paggawa ng pangmilitar na sasakyang panghimpapawid na Sukhoi at ng Sukhoi Superjet airliner.[11] Kapuwang ginawa sa lungsod ang mga MiG-15bi [12] at ang Lisunov Li-2.[13]

Heograpiya[baguhin | baguhin ang batayan]

Isang karsada sa Komsomolsk-na-Amur

Umaabot ang lungsod at mga naik nito nang higit sa 30 kilometro (19 milya) sa kahabaan ng kaliwang pampang ng Ilog Amur. Ang ilog sa puntong ito ay may lawak na 2.5 kilometro (1.6 milya).

Ang distansiya ng Komsomolsk-na-Amure sa Khabarovsk—ang sentrong pampangasiwaan ng krai—ay 356 kilometro (221 milya). Ang distansiya naman ng lungsod sa Karagatang Pasipiko ay mga 300 kilometro (190 milya). Nasa 45 kilometro (28 milya) timog nito ang Amursk, ang pinakamalapit na pangunahing lungsod.

Nasa humigit-kumulang 6,300 kilometro (3,900 milya) silangan ng Moscow ang Komsomolsk-na-Amure, at ito ay nasa silangang dulo ng Daambakal ng BAM.

Demograpiya[baguhin | baguhin ang batayan]

Historical population
TaonPop.±%
1989 315,325—    
2002 281,035−10.9%
2010 263,906−6.1%
Senso 2010: [7]; Senso 2002: [14]; Senso 1989: [15]

Klima[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang Komsomolsk-na-Amure ay may mahalumigmig na klimang pangkontinente (Köppen Dfb). Karaniwang pumapalit ang temperatura sa lungsod nang higit sa 56 °C (100.8 °F) sa loob ng isang taon, kalakip ng pang-araw-araw na katamtamang −24.7 °C (−12.5 °F) kapag Enero, kompara sa +20.3 °C (68.5 °F) kapag Hulyo.

Malak ng kapanahunan sa Komsomolsk-na-Amure
Buwan Ene Peb Mar Abr May Hun Hul Ago Set Okt Nob Dis Taunan
Sukdulang taas °S (°P) 0.7
(33.3)
0.0
(32)
13.6
(56.5)
23.9
(75)
31.0
(87.8)
33.2
(91.8)
36.2
(97.2)
38.0
(100.4)
30.0
(86)
20.5
(68.9)
8.3
(46.9)
1.0
(33.8)
38.0
(100.4)
Balasaking taas °S (°P) −19.6
(−3.3)
−13.9
(7)
−4.0
(24.8)
7.5
(45.5)
16.1
(61)
22.8
(73)
25.1
(77.2)
23.4
(74.1)
17.1
(62.8)
7.4
(45.3)
−6.4
(20.5)
−17.2
(1)
4.6
(40.3)
Arawang tamtaman °S (°P) −24.7
(−12.5)
−19.8
(−3.6)
−9.5
(14.9)
2.3
(36.1)
10.4
(50.7)
17.3
(63.1)
20.3
(68.5)
18.5
(65.3)
11.9
(53.4)
2.5
(36.5)
−10.5
(13.1)
−21.8
(−7.2)
−0.6
(30.9)
Balasaking baba °S (°P) −30.8
(−23.4)
−27.2
(−17)
−17.1
(1.2)
−3.4
(25.9)
3.7
(38.7)
10.8
(51.4)
15.2
(59.4)
13.5
(56.3)
6.4
(43.5)
−2.9
(26.8)
−16.1
(3)
−27.4
(−17.3)
−6.6
(20.1)
Sukdulang baba °S (°P) −47.0
(−52.6)
−42.0
(−43.6)
−33.9
(−29)
−20.8
(−5.4)
−7.5
(18.5)
−2.2
(28)
0.0
(32)
−8.9
(16)
−6.0
(21.2)
−22.0
(−7.6)
−34.0
(−29.2)
−42.0
(−43.6)
−47.0
(−52.6)
Balasaking kadanligan mm (dali) 30
(1.18)
19
(0.75)
30
(1.18)
43
(1.69)
63
(2.48)
65
(2.56)
95
(3.74)
110
(4.33)
74
(2.91)
62
(2.44)
49
(1.93)
32
(1.26)
669
(26.34)
Araw ng balasaking kadanligan 14 12 13 15 15 13 15 14 14 13 16 15 169
Araw ng balasaking pag-ulan 0 0 1 7 14 13 15 14 14 8 1 0 87
Araw ng balasaking pag-niyebe 14 12 13 11 3 0 0 0 0 8 15 15 91
Sanggunian #1: climatebase.ru[16]
Sanggunian #2: Weatherbase[17]

Ekonomiya at impraestruktura[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang Komsomolsk-na-Amure ay isang mahalagang sentrong pang-industriya ng Khabarovsk Krai at ng Malayong Silangang Rusya.[18] Mayroon itong samu't-saring ekonomiya kung saang nangunguna ang paggawa ng makinarya, metalurhiya at mga negosyo ng kahoy.[19]

Ang pinakakilalang kompanya ng lungsod ay ang Komsomolsk-na-Amure Aircraft Production Association, ang pinakamalaking negosyo sa paggawa ng mga sasakyang panghimpapawid sa Rusya. Kabilang ito sa pinakamatagumpay na mga negosyo sa Khabarovsk Krai, at sa ilang taon ay ang pinakamalaking mamumuwis ng teritoryo.[20] Nakagawa ito ng daan-daang mga pansibilyan na sasakyang panghimpapawid at libu-libong mga iba't-ibang pangmilitar na sasakyang panghimpapawid.[21] Napakahalaga ang kompanya sa ekonomiya ng lungsod, at nagaambag ito ng 45% sa lahat ng mga kabayaran sa lokal na badyet.[20]

Nakahimpil din sa lungsod ang Amur Shipbuilding Plant, isang mahalagang prodyuser ng mga barko at submarino.[22]

Nasa lungsod ang pinakasilangang estasyong telemetry at pagsubaybay ng GLONASS.

Matatagpuan malapit sa lungsod ang dalawang mga baseng panghimpapawid, Khurba sa timog at Dzemgi sa hilaga.

Isang mahalagang tagpuan ng daambakal sa Pangunahing linya ng Baikal-Amur at sa linyang daambakal ng Komsomolsk-Dezhnyovka ang estasyong daangbakal ng Komsomolsk-na-Amure.

Pinaglilingkuran ng Paliparan ng Komsomolsk-na-Amure ang lungsod.

Kabilang sa pampublikong transportasyon sa lungsod ang limang mga rutang trambiya, bus, at nakatakdang-taksi (marshrutka).

Mga ugnayang pandaigdig[baguhin | baguhin ang batayan]

Silipin din: Talaan ng mga kambal at kapatid na lungsod sa Rusya

Mga kambal at kapatid na lungsod[baguhin | baguhin ang batayan]

Magkakambal ang Komsomolsk-na-Amure sa:[23]

Talasanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

Talababa[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. 1.0 1.1 1.2 Maling banggit (Hindi tamang <ref> tag; walang binigay na teksto para sa refs na may pangalang Ref50); $2
  2. Государственный комитет Российской Федерации по статистике. Комитет Российской Федерации по стандартизации, метрологии и сертификации. №ОК 019-95 1 января 1997 г. «Общероссийский классификатор объектов административно-территориального деления. Код 08 409», в ред. изменения №278/2015 от 1 января 2016 г.. (State Statistics Committee of the Russian Federation. Committee of the Russian Federation on Standardization, Metrology, and Certification. #OK 019-95 January 1, 1997 Russian Classification of Objects of Administrative Division (OKATO). Code 08 409, as amended by the Amendment #278/2015 of January 1, 2016. ).
  3. Государственный комитет Российской Федерации по статистике. Комитет Российской Федерации по стандартизации, метрологии и сертификации. №ОК 019-95 1 января 1997 г. «Общероссийский классификатор объектов административно-территориального деления. Код 08 220», в ред. изменения №278/2015 от 1 января 2016 г.. (State Statistics Committee of the Russian Federation. Committee of the Russian Federation on Standardization, Metrology, and Certification. #OK 019-95 January 1, 1997 Russian Classification of Objects of Administrative Division (OKATO). Code 08 220, as amended by the Amendment #278/2015 of January 1, 2016. ).
  4. 4.0 4.1 Maling banggit (Hindi tamang <ref> tag; walang binigay na teksto para sa refs na may pangalang Ref740); $2
  5. Law #264
  6. "Результат запроса". www.gks.ru. Hinango noong November 1, 2017.
  7. 7.0 7.1 7.2 Russian Federal State Statistics Service (2011). "Всероссийская перепись населения 2010 года. Том 1" [2010 All-Russian Population Census, vol. 1]. Всероссийская перепись населения 2010 года [2010 All-Russia Population Census] (sa Ruso). Russian Federal State Statistics Service.
  8. The value of density was calculated automatically by dividing the 2010 Census population by the area specified in the infobox. Please note that this value may not be accurate as the area specified in the infobox does not necessarily correspond to the area of the entity proper or is reported for the same year as the population.
  9. Почта России. Информационно-вычислительный центр ОАСУ РПО. (Russian Post). Поиск объектов почтовой связи (Postal Objects Search) (sa Ruso)
  10. Aleksander Solzhenitsyn, The Gulag Archipelago: 1918-1956, 592-593
  11. "Team.Aero - Sukhoi Rolls Out Superjet 100 in Aeroflot Livery". Team.Aero. Hinango noong November 1, 2017.
  12. "What was the yearly number of MiG-15's produced?". aviation.stackexchange.com. Hinango noong November 1, 2017.
  13. http://www.oldwings.nl/st/li2.pdf
  14. Russian Federal State Statistics Service (21 May 2004). "Численность населения России, субъектов Российской Федерации в составе федеральных округов, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов – районных центров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более человек" [Population of Russia, Its Federal Districts, Federal Subjects, Districts, Urban Localities, Rural Localities—Administrative Centers, and Rural Localities with Population of Over 3,000] (XLS). Всероссийская перепись населения 2002 года [All-Russia Population Census of 2002] (sa Ruso).
  15. "Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность наличного населения союзных и автономных республик, автономных областей и округов, краёв, областей, районов, городских поселений и сёл-райцентров" [All Union Population Census of 1989: Present Population of Union and Autonomous Republics, Autonomous Oblasts and Okrugs, Krais, Oblasts, Districts, Urban Settlements, and Villages Serving as District Administrative Centers]. Всесоюзная перепись населения 1989 года [All-Union Population Census of 1989] (sa Ruso). Институт демографии Национального исследовательского университета: Высшая школа экономики [Institute of Demography at the National Research University: Higher School of Economics]. 1989 – via Demoscope Weekly.
  16. "climatebase.ru (1948-2011)". Hinango noong April 28, 2012.
  17. "Weatherbase: Historical Weather for Komsomolsk-on-Amur, Russia". Weatherbase. 2012. Retrieved on November 24, 2011.
  18. Komsomolsk-on-Amur city Naka-arkibo August 12, 2009, sa Wayback Machine.
  19. "Komsomolsk-on-Amur Regional Overview". Hinango noong November 1, 2017.
  20. 20.0 20.1 Pike, John. "KNAAPO Komsomolsk na Amure Aviation Industrial Association named after Gagarin - Russian". www.globalsecurity.org. Hinango noong November 1, 2017.
  21. "Page not found". www.uacrussia.ru. Hinango noong November 1, 2017.
  22. Sputnik. "Crew member 'tampered with temperature sensor on Nerpa sub'". en.rian.ru. Hinango noong November 1, 2017.
  23. "Комсомольск-на-Амуре стал лидером по производству наукоемкой продукции". October 24, 2008. Hinango noong November 1, 2017.

Mga pinagkunan[baguhin | baguhin ang batayan]

Mga kawing panlabas[baguhin | baguhin ang batayan]

Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg Gabay panlakbay sa Komsomolsk-na-Amure mula sa Wikivoyage