Komonwelt ng Pilipinas

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin
Komonwelt ng Pilipinas
Malasariling Pamahalaan ng Pilipinas
Commonwealth of the Philippines
Mancomunidad de Filipinas
Komonwelt

 

 

1935-1942
1942-1944
1944-1946

 

 

Watawat ng pamahalaang komonwelt

Watawat

Pambansang Awit
"Lupang Hinirang" (Teritoryal)
Location of pamahalaang komonwelt
Lokasyon ng Pilipinas sa Asya
Kabisera Maynila¹
(Mga) wika Tagalog, Ingles, at Kastila
Pamahalaan Komonwelt
Pangulo
 - 1935-1944 Manuel L. Quezon
 - 1944-1946 Sergio Osmeña
 - 1946 Manuel Roxas
Pangalawang Pangulo
 - 1935-1944 Sergio Osmeña
 - 1946 Elpidio Quirino
Kasaysayan
 - Philippine Commonwealth and Independence Act Nobyembre 15[1]
 - Araw ng Kalayaan Hulyo 4, 1946
Lawak
 - 1939 300,000 km² (115,831 sq mi)
Populasyon
 - 1939 est. 16,000,303 
     Densidad 53.3 /km²  (138.1 /sq mi)
Salapi Piso
¹ Ang kabisera ay nasasakop ng mga kaaway sa pagitan ng 24 Disyembre 1941 at 27 Pebrero 1945. Ang mga pansamantalang kabisera ay ang Corregidor mula 24 Disyembre 1941-; Lungsod ng Iloilo mula Pebrero 22; Bacolod mula Pebrero 26; Buenos Aires, Lungsod ng Bago mula Pebrero 27; Oroquieta mula Marso 19; Bukidnon mula Marso 23; Melbourne, Australya mula Abril; Washington, DC mula Mayo, 1942 hanggang Oktubre, 1944; Tacloban mula 20 Oktubre 1944.
²In exile.

Ang Komonwelt ng Pilipinas o Malasariling Pamahalaan ng Pilipinas (Ingles: Commonwealth of the Philippines; Kastila: Mancomunidad de Filipinas) ay ang tawag pampolitika sa Pilipinas noong 1935 hanggang 1946 kung kailan komonwelt ng Estados Unidos ang bansa. Bago ng 1935, isang pook-insular na di-komonwelt ang Pilipinas, at bago pa doon, teritoryo lamang ito ng Estados Unidos.

Ibinatay sa Batas Tydings-McDuffie ang pagbuo sa Komonwelt. Ayon sa batas, magiging panahong pantrasisyunal ang Komonwelt bilang paghahanda sa ganap na kalayaan at soberanya na ipinangako sa Philippine Autonomy Act o Batas Jones.

Si Manuel L. Quezon ang unang pangulo ng komonwelt. Si Sergio Osmeña ang ikalawang pangulo ng komonwelt. Si Manuel Roxas ang naging huling pangulo nito. Tuluyan nang ibinuwag ang Komonwelt noong 1946 at naging republika ang Pilipinas.

Mga sanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. Timeline 1930–1939, St. Scholastica's College;
    ^ Gin Ooi 2004, p. 387;
    ^ Zaide 1994, p. 319;
    ^ Franklin D. Roosevelt (14 Nobyembre 1935), Proclamation 2148 on the Establishment of the Commonwealth of the Philippines, The American Presidency Project, University of California at Santa Barbara, http://www.presidency.ucsb.edu/ws/index.php?pid=14980  (specifying, "This Proclamation shall be effective upon its promulgation at Manila, Philippine Islands, on November 15, 1935, by the Secretary of War of the United States of America, who is hereby designated as my representative for that purpose.")

Mga kawing panlabas[baguhin | baguhin ang batayan]