Chongjin

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Chongjin
청진
Munisipal na lungsod
Transkripsyong Koreano
 • Chŏsŏn'gŭl청진시
 • Hancha淸津市
 • McCune–ReischauerCh'ŏngjin-si
 • Binagong Romanisasyon ng KoreanoCheongjin-si
Kabayanan ng Chongjin noong Setyembre 2011, tanaw mula sa bantayog ng lungsod kay Kim Il-sung.
Kabayanan ng Chongjin noong Setyembre 2011, tanaw mula sa bantayog ng lungsod kay Kim Il-sung.
Palayaw: City of Iron
Lokasyon ng Chongjin
Bansa Hilagang Korea
LalawiganHilagang Hamgyong
Lawak
 • Kabuuan269 km2 (104 milya kuwadrado)
Populasyon (2008)[1]
 • Kabuuan667,929
 • WikainHamgyong
Sona ng orasOras sa Pyongyang (UTC+08:30)

Ang Chŏngjin (Pagbabaybay sa Koreano: [tsʰʌŋ.dʑin]; Chosŏn'gŭl: 청진시; MR: Ch'ŏngjin-si) ay ang kabiserang lungsod ng lalawigan ng Hilagang Hamgyong sa hilaga-silangang bahagi ng Hilagang Korea. Mayroon itong 667,929 na katao ayon sa senso noong 2008,[1] kung kaya ito ang pangatlong pinakamalaking lungsod ng bansa. Minsang tinawag itong Lungsod ng Bakal (City of Iron).[2]

Mula 1948 hanggang 1960, 1967 hanggang 1977, at 1987 hanggang sa kasalukuyan, pinamahalaan ang Ch'ŏngjin bilang bahagi ng lalawigan ng Hilagang Hamgyong. Mula 1960 hanggang 1967, at 1977 hanggang 1987, pinangangasiwaan ang Chŏngjin bilang isang direktang pinamumunuang lungsod.[3]

Kasaysayan[baguhin | baguhin ang batayan]

Chŏngjin noong pamumuno ng mga Hapon sa Korea.
Dambana ng Ranan noong pamumuno ng mga Hapon sa Korea.

Dati isang maliit na nayong nangingisda ang Chŏngjin bago ang pagsasanib ng Korea sa Hapon; hindi tiyak ang petsa ng patatatag nito. Ang mga Tsinong panitik ng pangalan nito ay nangangahulugang "malinaw na tawiran ng ilog" ("clear river crossing").[2] Noong Digmaang Ruso-Hapones ng 1904-1905, dumating ang mga puwersang Hapones sa Chongjin, at nagtatag ng isang supply base dahil sa pagiging malapit nito sa mga front line sa Manchuria. Nanatili ang mga Hapones pagkaraan ng wakas ng digmaan, at noong 1908 ipinahayag na isang bukas na pantalang pangkalakalan ang lungsod para sa kapuwa lulan ng mga yaman ng Korea at bilang lugar ng paghinto para sa mga yamang mula Tsina.[4] Kilala ang lungsod sa panahong ito bilang “Seishin”, mula sa Hapones na pagbigkas ng mga Tsinong panitik ng pangalan nito. Ang Ika-19 na Dibisyon ng Hukbong Katihan ng Imperyong Hapon ay nakahimpil sa kalapit na bayan ng Ranam mula noong 1918, kung saang itinayo ng mga Hapones ang isang bagong planadong lungsod batay sa parihabang pinagtagpu-tagpong mga guhit na kalye.[2] Noong 1930, nagtayo ang Nippon Steel ng isang malaking pagawaan ng asero, ang Seishin Iron and Steel Works, sa bayan. Isinanib ang Ranam sa Chŏngjin noong 1940, na binigyan ng katayuang lungsod (city status). Napinsala ang lungsod kasunod ng dagliang paglaban ng Unyong Sobyet noong Agosto 13, 1945, dalawang araw lamang bago ang wakas ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Sa ilalim ng pamumuno ng Hilagang Korea, nanatiling isang mahalagang sentro pangmilitar at pang-industriya ang Chŏngjin. Direktang pinamamahala ito ng pamahalaang sentral mula 1960-1967 at mula 1977-1988.

Noong taggutom sa Hilagang Korea ng dekada-1990, isa ang Chŏngjin sa mga pinakaapektadong lugar sa bansa; maaaring umabot sa 20% ang rate ng kamatayan sa lungsod.[2] Nananatili pa rin sa kalunos-lunos ang mga kalagayan doon kung hinggil sa makukuhang pagkain.[2] Ang suliraning ito ay nagdulot ng ilang pagkakataon ng kaguluhan ng mga mamamayan sa Chŏngjin, isang pambihirang pangyayari sa Hilagang Korea. Noong Marso 4, 2008, nagprotesta ang isang pangkat ng mga babaeng mangangalakal bilang tugon sa pinahigpit na kontrol sa pamilihan.[2] Tinukoy ang tumataas na presyo ng mga butil at mga tangka ng pamahalaan na ipagbawal ang "paglalako sa pamilihan" bilang mga sanhi ng mga pagtutol.[2] Bilang bunga ng protesta, "ipinaskil" ng lokal na pamahalaan ng Chŏngjin "ang isang proklamasyon na nagpapahintulot ng paglalako sa pamilihan."[5] Noong Agosto 24, 2008, isang pag-aaway ang naganap sa pagitan ng mga pumapatrolyang ahente at mga babaeng mangangalakal, na humantong sa isang "malaking pagtitipon ng pagtutol". Iniulat na nagpalabas ang lokal na pamahalaan ng mga atas sa salita na nagpapaluwag sa pagpapatupad hanggang sa panahon ng susunod ng rasyon sa butil.[5]

Heograpiya[baguhin | baguhin ang batayan]

Retratong satelayt ng Chŏngjin.

Matatagpuan ang Chŏngjin sa hilaga-silangang bahagi ng Hilagang Korea, sa lalawigan ng Hilagang Hamgyong, malapit sa Look ng Silangang Korea (Kyŏngsŏng Bay)[6] sa Dagat ng Hapon. Dumadaloy sa lungsod ang Ilog Sosong; matatagpuan din sa lungsod ang Batis ng Sonam (Sonam Stream) at Bundok Komal.

Tingnan din[baguhin | baguhin ang batayan]

Talasanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

Mga karagdagang babasahin[baguhin | baguhin ang batayan]

  • Dormels, Rainer. North Korea's Cities: Industrial facilities, internal structures and typification. Jimoondang, 2014. ISBN 978-89-6297-167-5

Mga kawing panlabas[baguhin | baguhin ang batayan]

Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg Gabay panlakbay sa Chongjin mula sa Wikivoyage