Pumunta sa nilalaman

Neptunyo

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya
Neptunyo, 93Np
Neptunyo
Bigkas sa Ingles /nɛpˈtjniəm/ (nep-TEW-nee-əm)
Hitsurasilvery metallic
Bilang na pangmasa[237]
Neptunyo sa talahanayang peryodiko
Hydrogen Helium
Lithium Beryllium Boron Carbon Nitrogen Oxygen Fluorine Neon
Sodium Magnesium Aluminium Silicon Phosphorus Sulfur Chlorine Argon
Potassium Calcium Scandium Titanium Vanadium Chromium Manganese Iron Cobalt Nickel Copper Zinc Gallium Germanium Arsenic Selenium Bromine Krypton
Rubidium Strontium Yttrium Zirconium Niobium Molybdenum Technetium Ruthenium Rhodium Palladium Silver Cadmium Indium Tin Antimony Tellurium Iodine Xenon
Caesium Barium Lanthanum Cerium Praseodymium Neodymium Promethium Samarium Europium Gadolinium Terbium Dysprosium Holmium Erbium Thulium Ytterbium Lutetium Hafnium Tantalum Tungsten Rhenium Osmium Iridium Platinum Gold Mercury (element) Thallium Lead Bismuth Polonium Astatine Radon
Francium Radium Actinium Thorium Protactinium Uranium Neptunium Plutonium Americium Curium Berkelium Californium Einsteinium Fermium Mendelevium Nobelium Lawrencium Rutherfordium Dubnium Seaborgium Bohrium Hassium Meitnerium Darmstadtium Roentgenium Copernicium Nihonium Flerovium Moscovium Livermorium Tennessine Oganesson
Pm

Np

(Uqs)
uraniumneptunyoplutonium
Atomikong bilang (Z)93
Pangkatn/a
Peryodoperyodo 7
Bloke  f-bloke
Konpigurasyon ng elektron[Rn] 5f4 6d1 7s2
Mga elektron bawat kapa2, 8, 18, 32, 22, 9, 2
Katangiang pisikal
Pase sa STPsolido
Punto ng pagkatunaw912±3 K ​(639±3 °C, ​1182±5 °F)
Punto ng pagkulo4447 K ​(4174 °C, ​7545 °F) (extrapolated)
Densidad (malapit sa r.t.)alpha: 20.45 g/cm3[1]
accepted standard value: 19.38 g/cm3
Init ng pusyon5.19 kJ/mol
Init ng baporisasyon336 kJ/mol
Molar na kapasidad ng init29.46 J/(mol·K)
Presyon ng singaw
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T (K) 2194 2437
Katangiang atomiko
Mga estado ng oksidasyon+2, +3, +4,[2] +5, +6, +7 (isang anpoterong oksido)
ElektronegatibidadEskala ni Pauling: 1.36
Mga enerhiyang ionisasyon
  • Una: 604.5 kJ/mol
Radyong atomikoemperiko: 155 pm
Radyong Kobalente190±1 pm
Color lines in a spectral range
Mga linyang espektral ng neptunyo
Ibang katangian
Likas na paglitawmula sa pagkabulok
Kayarian ng krystalorthorhombic
Orthorhombic crystal structure for neptunyo
Termal na konduktibidad6.3 W/(m⋅K)
Elektrikal na resistibidad1.220 µΩ⋅m (at 22 °C)
Magnetikong pagsasaayosparamagnetic[3]
Bilang ng CAS7439-99-8
Kasaysayan
Pagpapangalanafter planet Neptune, itself named after Roman god of the sea Neptune
PagkakatuklasEdwin McMillan and Philip H. Abelson (1940)
Pangunahing isotopo ng neptunyo
Iso­topo Pagkarami Half-life (t1/2) Paraan ng pagkabulok Produkto
235Np syn 396.1 d α 231Pa
ε 235U
236Np syn 1.54×105 y ε 236U
β 236Pu
α 232Pa
237Np trace 2.144×106 y α 233Pa
239Np trace 2.356 d β 239Pu
Kategorya Kategorya: Neptunyo

Ang Neptunyo o Neptunium ay isang elementong kimika may simbolong Np at bilang na atomikong 93. Isang radioactive na aktinidong metal, ang neptunyo ay ang unang elementong transuraniko. Ang posisyon nito sa talaang peryodiko ay pagkatapos lamang ng uranyo, na ipinangalanan pagkatapos ng planetang Urano, na humantong sa inito sa Neptuno, ang sumunod na planeta na lampas sa Urano. Ang isang neptunium atom ay may 93 proton at 93 elektron, kung saan pito ang ang valence elektron. Ang metal na neptunyo ay pilak at masisira kapag nakalantad sa hangin. Ang elemento ay nangyayari sa tatlong mga form na allotropic at normal itong nagpapakita ng limang mga estado ng oksihenasyon, mula sa +3 hanggang +7. Ito ay radioactive, lason, pyrophoric, at may kakayahang makaipon sa mga buto, na kung saan ay mapanganib ang paghawak ng neptunyo.

Bagaman maraming maling sinasabing pagkatuklas nito ang nagawa sa mga nakaraang taon, ang elemento ay unang nagawa nina Edwin McMillan at Philip H. Abelson sa Berkeley Radiation Laboratory noong 1940.[4] Simula noon, ang karamihan sa neptunyo ay, at patuloy pa ring, ginawa sa pamamagitan ng neutron irradiation ng uranium sa mga nuclear reactor. Ang karamihan ay nabuo bilang isang produkto sa mga pangkaraniwang reaktor ng enerhiyang nukleyar. Habang ang neptunyo mismo ay walang komersiyal na gamit sa kasalukuyan, ginagamit ito bilang pauna para sa pagbuo ng plutonyo-238, ginagamit sa radioisotope thermal generators upang magbigay ng elektrisidad para sa spacecraft. Ang Neptunium ay ginamit din sa mga detektor ng mga neutron na may mataas na enerhiya.

Ang pinakamahabang isotopo ng neptunyo, neptunyo-237, ay isang produkto ng mga nukleyar na reaktor at paggawa ng plutonyo. Ito, at ang isotope neptunyo-239, ay matatagpuan din sa mga halaga ng bakas sa mga mineral ng uranyo dahil sa mga reaksiyon ng neutron capture at pagkabulok beta.[5]

Mga sanggunian[baguhin | baguhin ang wikitext]

  1. Sanchez, Rene G.; Loaiza, David J.; Kimpland, Robert H.; Hayes, David K.; Cappiello, Charlene C.; Myers, William L.; Jaegers, Peter J.; Clement, Steven D.; Butterfield, Kenneth B. "Criticality of a 237Np Sphere" (PDF). Japanese Atomic Energy Agency. Nakuha noong 2014-08-06.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  2. Np(II), (III) and (IV) have been observed, see Dutkiewicz, Michał S.; Apostolidis, Christos; Walter, Olaf; Arnold, Polly L (2017). "Reduction chemistry of neptunium cyclopentadienide complexes: from structure to understanding". Chem. Sci. (sa wikang Ingles). 8 (4): 2553–2561. doi:10.1039/C7SC00034K. PMC 5431675. PMID 28553487.{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  3. Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds, in Handbook of Chemistry and Physics 81st edition, CRC press.
  4. McMillan, Edwin; Abelson, Philip Hauge (1940-06-15). "Radioactive Element 93". Physical Review. 57 (12): 1185–1186. Bibcode:1940PhRv...57.1185M. doi:10.1103/PhysRev.57.1185.2.{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (link)
  5. C. R. Hammond (2004). The Elements, in Handbook of Chemistry and Physics (ika-81st (na) edisyon). CRC press. ISBN 978-0-8493-0485-9.{{cite book}}: CS1 maint: date auto-translated (link)