Boron

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin
berylliumboroncarbon
-

B

Al
Kaanyuan
black-brown
Pangkalahatang Katangian
Pangalan, simbolo, bilang boron, B, 5
Bigkas /ˈbɔərɒn/
Kategorya ng elemento metalloid
Pangkat, Piryud, Bloke 132, p
Batayang atomikong bigat 10.81(1)g·mol−1
Kompigurasyon ng elektron [He] 2s2 2p1
Mga Elektron kada talukab 2, 3 (Larawan)
Pisikal na Katangian
Anyo solid
Densidad ng likido sa m.p. 2.08 g·cm−3
Punto ng pagkalusaw 2349 K, 2076 °C, 3769 °F
Punto ng pagkulo 4200 K, 3927 °C, 7101 °F
Init ng pagsasanib 50.2 kJ·mol−1
Init ng baporisasyon 480 kJ·mol−1
Espesipikong kapasidad sa init (25 °C) 11.087 J·mol−1·K−1
Presyur ng tampuok
P/Pa 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T/K 2348 2562 2822 3141 3545 4072
Katangiang Atomiko
Estadong oksidadyon 3, 2, 1[1]
(mildly acidic oxide)
Elektronegatibidad 2.04 (Iskala ni Pauling)
Mga enerhiya sa pagbuo ng ion
(marami pa)
Una: 800.6 kJ·mol−1
Ikalawa: 2427.1 kJ·mol−1
Ikatlo: 3659.7 kJ·mol−1
Atomikong rayos 90 pm
Kobalenteng rayos 84±3 pm
Rayos Van der Waals 192 pm
Iba pa
Estruktura ng kristal rhombohedral
Panunurang magnetiko diamagnetic[2]
Elektrikal na kasagwilan (20 °C) ~106 Ω·m
Termal na konduktibidad (300 K) 27.4 W·m−1·K−1
Termal na paglawak (25 °C) (β form) 5–7[3] µm·m−1·K−1
Bilis ng tunog (thin rod) (20 °C) 16,200 m/s
Katigasan ni Mohs ~9.5
Bilang rehistrasyon ng CAS 7440-42-8
Pinakatumatagal na isotopo
Pangunahing artikulo: Mga isotopo ng boron
iso NK Kalahating-buhay AP EP (MeV) PP
10B 19.9(7)%* Ang 10B ay tumatagal sa may 5 neutrons[4]
11B 80.1(7)%* Ang 11B ay tumatagal sa may 6 neutrons[4]
*Boron-10 content may be as low as 19.1% and as
high as 20.3% in natural samples. Boron-11 is
the remainder in such cases.
[5]

Ang boron (Kastila: boro, Ingles: boron, may sagisag na B, atomikong bilang na 5, atomikong bigat na 10.118, punto ng pagkatunaw na 2,300oC, nagkakaroon ng sublimasyon sa 2,550oC, may espesipikong grabidad na 2.34 (anyong kristalina), at balensiyang 3) ay isang hindi metalikong elemento na malambot at kakulay ng kape, at nasa anyong amorpus o kristalina. Nakukuha ang mga ito mula sa kerito at boraks. Naihiwalay ito nina Humphry Davy, Joseph Louis Gay-Lussac at Louis Jacques Thénard[6] noong 1808 sa pamamagitan ng reaksiyon ng asidong boriko at ng potasyo. Tinawag ito ni Davy bilang boracium.[7] Nagagamit ang elementong ito para sa paggawa ng mga pampasibad na kemikal, sa mga pampailaw, panggasgas, at maging para sa aloy na matitigas.[6]

Mga sanggunian[baguhin]

  1. Zhang, K.Q.; Guo, B.; Braun, V.; Dulick, M.; Bernath, P.F. (1995). "Infrared Emission Spectroscopy of BF and AIF". J. Molecular Spectroscopy 170: 82. Bibcode 1995JMoSp.170...82Z. doi:10.1006/jmsp.1995.1058. http://bernath.uwaterloo.ca/media/125.pdf. 
  2. Lide, David R. (ed.) (2000). Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds, in Handbook of Chemistry and Physics. CRC press. ISBN 0849304814. http://www-d0.fnal.gov/hardware/cal/lvps_info/engineering/elementmagn.pdf. 
  3. Holcombe Jr., C. E.; Smith, D. D.; Lorc, J. D.; Duerlesen, W. K.; Carpenter; D. A. (October 1973). "Physical-Chemical Properties of beta-Rhombohedral Boron". High Temp. Sci. 5 (5): 349–57. 
  4. 4.0 4.1 "Atomic Weights and Isotopic Compositions for All Elements". National Institute of Standards and Technology. http://physics.nist.gov/cgi-bin/Compositions/stand_alone.pl. Nakuha noong 2008-09-21. 
  5. Szegedi, S.; Váradi, M.; Buczkó, Cs. M.; Várnagy, M.; Sztaricskai, T. (1990). "Determination of boron in glass by neutron transmission method". Journal of Radioanalytical and Nuclear Chemistry Letters 146 (3): 177. doi:10.1007/BF02165219. 
  6. 6.0 6.1 Gaboy, Luciano L.. "Boron". Gabby's Dictionary, Praktikal na Talahuluganang Ingles-Filipino ni Gabby/Gabby's Practical English-Filipino Dictionary, GabbyDictionary.com.
  7. Weeks, Mary Elvira (1933). "XII. Other Elements Isolated with the Aid of Potassium and Sodium: Beryllium, Boron, Silicon and Aluminum". The Discovery of the Elements. Easton, PA: Journal of Chemical Education. ISBN 0-7661-3872-0. 



Agham Ang lathalaing ito na tungkol sa Agham ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.