Pagbibisikleta sa Pilipinas

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Mga nagbibisikleta sa tabi ng Abenida Bengino S. Aquino sa Baliuag, Bulacan.

Ang pagbibisikleta ay isang paraan ng pagbiyahe at isang isport sa Pilipinas. Sa kasalukuyang panahon, marami sa mga nagbibisikleta ay halos nagbibisikleta bilang isang paraan ng pagbiyahe at isang paraan ng paglilibang, kagaya ng pagkakarera sa kalsada, pagbibisikleta sa bundok, at panlalakbay gamit ng bisikleta. Samantala, nananatili ang pagkasikat ng pagbibisikleta sa mga pook na rural ng Pilipinas kung saan malantad at hindi ganung kaunlad ang mga kalsada dahil mas delikado ang pagbibisikleta sa mga pook na urbano na kumukulang sa imprastraktura ng pagbibisikleta dahil sa mas maraming de-motor na trapiko.

Gayunman, dahil sa pagsususpinde at paghigpitan ng paggamit ng pampublikong transportasyon sa bansa dahil sa dulot ng pandemya ng COVID-19, maraming mga Pilipino ay bumaling sa pagbibisikleta bilang isang alternatibong paraan ng pagbiyahe, kung saan binilisan ang pagtayo at pagsulong ng pagkaroon ng imprastraktura ng aktibong transportasyon sa mga pook na urbano.

Kasaysayan[baguhin | baguhin ang batayan]

Panahong kolonyal[baguhin | baguhin ang batayan]

Unang ipinadala ang mga bisikleta sa bansa noong 1880s, kabilang sa ilan-ilang mga makabagong teknolohiya ng ika-20 dantaon na ipinadala sa bansa noong panahon ng pagsasakop ng Pilipinas ng Imperyong Kastila.[1] Inilarawan ng Amerikanong may-akda na si Joseph Earle Stevens sa kanyang mga entry sa journal habang nakatira siya sa Maynila noong 1894 ang pagiging sikat ng pagbibisikleta sa mga kalsada ng Maynila, lalo na sa mga mamamayang mestisong Pilipino. Binanggit din niya ang pagkakaroon ng mga karera ng bisikleta na nagaganap sa Luneta.[2] Habang nakakulong ang pambansang bayani na si Jose Rizal sa Dapitan, nagsulat siya ng isang liham noong ika-18 ng Disyembre 1895 na humihiling sa kanyang nanay na bumili ng isang gamit na bisikleta na maari niyang gamitin para sa paglalakbay sa bayan.[3]

Pagkatapos na isinuko ang Pilipinas sa pamamahala ng Estados Unidos, natatagpuan sa mga kalsada ang mga bisikleta na gawa sa Estados Unidos. Sa isang ordinansa noong 1902 na ginawa ng Komisyong Taft ukol sa paggagaamit ng pampubiklong kalsada at lugar sa Maynila, may nabanggit dito na ang bisikleta ay isang paraan ng pagbiyahe na kinakailangang sumunod sa mga ordinansa at regulasyong pang-trapiko, magbigay-daan sa mga pagtawid sa daan, at laging magdala ng ilaw at kampana. Mayroon rin itinatag na pang-rehistro ng bisikleta, kung saan may higit 2,000 na bisikleta ay naka-rehistro, ngunit ito ay tinigil noong 1906. Ipinabenta rin ang pagbibisikleta bilang isang paglilibang sa kasing aga ng 1920s, kung saan ang isyu ng Philippine Education Magazine noong Hulyo ng 1926 ay nagtataguyod na ang pagbibisikleta ay isang pang-ekonomiyang paraan ng pagbiyahe na may benepisyong pangkalusugan.[4]

Panahong Komonwelt at WWII[baguhin | baguhin ang batayan]

Noong 1942, itinatayang na mahigit 12,750 na bisikleta ay ginagamit bilang paraan ng pagbiyahe ng dating 9,000 na kataong populasyon ng Maynila, kasama ang mga nasa karatig na lugar.[5]

Sa panahon ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig at ang pagsakop ng Pilipinas ng mga Hapones, ginamit ng Hukbong Imperyal ng Hapon ng mga impanteryang bisikleta upang pangkilos at magdala ng armas katulad ng mga masinggan.

Mga sundalo ng Hukbong Imperyal ng Hapon na pumapasok sa Maynila gamit ng mga bisikleta habang isinusuko ang lungsod sa mga Hapones at idinideklara bilang isang open city upang maiwasan ang karagdagang pagkasira.

Noong 1944, napinsala ang sistema ng pampublikong transportasyon dahil sa maraming kinumpiskahin na mga kariton, bisikleta, traysikel, pedicab, at kartilya ng mga Hapones mula sa mga mamamayang Pilipino.[5]

Pagkatapos ng WWII[baguhin | baguhin ang batayan]

Pagkatapos ng digmaan, ang bisikleta ay patuloy na nagsisilbing paraan ng pagbiyahe para sa mga Pilipino, ngunit bumaba ang halaga nito dahil sa pagpasikat ng paggamit ng mga kotse, mga de-motor na traysikel, at mga dyipni bilang panguahing paraan ng pagbiyahe, Dahil dito, natatakdaan ang paggamit ng bisikleta sa mga lugar na konti lamang ang trapiko sa daan, kung saan napanatili ang pagiging sikat ng pagbibisikleta bilang isang isport at para sa panlalakbay.[6]

Dahil hindi makayanan ang lumalalang trapiko sa mga kalsada at pagkulang na pampublikong transportasyon ang pagdadami ng populasyon at ng mga nagmamaneho ng sariling kotse, may ilan-ilang mga tao na bumaling sa pagbibisikleta bilang isang paraan ng pagbiyahe. Gayunman, ang pagkakulang ng imprastraktura ng pagbibisikleta ay nagiging dulot sa padami-daming ng mga aksidente sa pagitan ng mga nagbibisikleta at mga nagmamaneho ng de-motor na sasakyan, na humahantong sa paghihimok ng pagkaroon ng imprastraktura ng aktibong transportasyon para masolusyonan ang trapik sa mga lungsod.[7]

Noong Abril 2009, ang Office of the Vice Rector for Finance ng Unibersidad ng Santo Tomas ay nagtalaga ng mga lugar para paradahan ang mga bisikleta at mga motorsiklo sa loob ng kanilang kampus. Ang pamparada sa mga itinalagang lugar na ito ay walang bayad at bukas ito sa mga estudyante, mga empleado, at mga bisita ng unibersidad.[8]

Noong Nobyembre 8, 2009, inumpisahan ng Light Rail Transit Authority (LRTA) ang kanilang "Bike On, Bike Off" or "Bike O2" na proyekto, kung saan pinapayagan ang pagdala ng mga tumitiklop na bisikleta sa loob ng mga tren ng LRT-1 at LRT-2 upang isulong ang bimodal na transportasyon upang bawasin ang trapiko sa kalsada. Ipinahayag rin ng LRTA na ang huling bagon ng bawat tren ay itinataguring bilang mga "green zones", kung saan pwede dito pumarada ang mga gumagamit ng tumitiklop na bisikleta,[9] sa kondisyon na nasa ilalim ito ng mga patakaran ng LRTA sa pinapayagang laki ng bagahe na 2 by 2 talampakan (20 by 20 pul).[10]

Pagkatapos ng maraming panghihikayat mula sa mga gumagamit ng mga tumitiklop na bisikleta, ipinatupad rin ito sa MRT-3, na pinapayagan ang pagdala nito sa loob ng tren noong Pebero 1, 2012, ngunit para lamang sa mga tumitiklop na bisikleta na may mga gulong na hindi lumalampas sa 20 pulgada (51 cm) na dyametro.[11]

Mga itinatag na Class I na daanan ng pagbibisikleta sa tabi ng Lansangang Marikina–Infanta sa Santolan, Pasig.

Ang mga lokal na pamahalaan ay nagpatupad na rin ng mga imprastraktura ng pagbibisikleta at mga hakbangin sa pagbibisikleta sa kanilang mga lungsod at munisipalidad, katulad sa mga lungsod ng Marikina at Pasig sa Kalakhang Maynila, ang Lungsod ng Iloilo sa Iloilo, at ang lungsod ng Vigan sa Ilocos Sur,[12] habang may ilang mga lungsod katulad sa lungsod ng Mandaluyong na may panukala sa pagtayo ng mga rutang pagbisikleta sa paligid ng kanilang mga lungsod.[13]

Noong Pebero 7, 2019, binuksan ng Kagawaran ng mga Pagawain at Lansangang Bayan ang unang protektadong daanan ng pagbibisikleta na nasa kahabaan ng isang pambansang lansangan sa Pilipinas, na matatagpuan sa kahabaan ng Laguna Lake Highway ng Daang Palibot Blg. 6. Bidireksyional ang itinatag na daanan ng pagbibisikleta na sumasaklaw sa 5.8 kilometro (3.6 mi) ng kabuuang 6.94 kilometro (4.31 mi) na haba ng lansangan, at pisikal na nakahiwalay ito sa lansangan gamit ng isang planting strip.[14]

Pandemya ng COVID-19[baguhin | baguhin ang batayan]

2020[baguhin | baguhin ang batayan]

Sa panahon ng pandemya ng COVID-19, sinunspende at muling binuksan sa limitadong kapasidad ang sistema ng pampublikong transportasyon. Dahil dito, lumaki sa kasikatan ang pagbibisikleta bilang isang paraan ng pagbiyahe sa mga Pilipino na kinailangan ng paraan para pumunta sa kanilang mga lugar ng trabaho nang mabisa at maligtas. Kabilang sa nabawasang trapiko sa kalsada dahil sa mga kuwarentenang pampamayanan, binilisan ang pagpapatupad ng mga imprastraktura ng aktibong transportasyon kagaya ng mga protektadong daanan ng pagbibisikleta at mga paradahan nito sa gitna ng pandemya, at lalong humikayat ang pagbibisikleta.[15]

Sa ika-16 ng Abril 2020, ang lungsod ng Pasig ay ang unang lokal na pamahalaan sa bansa na kinikilala ang pagbibisikleta bilang isang mahalaga na paraan ng pagbiyahe, kung saan nagpasa ito ng mga resolusyon at batas para sa pagpapalagay ng mga daanan ng pagbibisikleta at ang pagbukas ng mga tindahan ng bisikleta, na dating isinara dahil sa itinuturing bilang hindi mahalaga na negosyo sa ilalim ng kuwarenenang pampamayanan.[16][17]

  1. Reyes, Raquel (2012). "Modernizing the Manileña: Technologies of conspicuous consumption for the well-to-do woman, circa 1880s—1930s". Modern Asian Studies. 26: 194 – sa pamamagitan ni/ng JSTOR.
  2. Stevens, Joseph Earle (1898). Yesterdays in the Philippines. Project Gutenberg. pa. 27, 31.
  3. "Howie Severino: Rizal's wish for a second-hand bicycle". GMA News Online (sa Ingles). Kinuha noong 2021-09-19.
  4. Giron, Brian Paul (2020-10-04). "Finding bikes in our history". Cycling Matters (sa Ingles). Kinuha noong 2021-09-19.
  5. 5.0 5.1 Danquah, Francis (2005). "Reports on Philippine Industrial Crops in World War II from Japan's English Language Press". Agricultural History. 79: 79–80 – sa pamamagitan ni/ng JSTOR.
  6. "Cyclotourism in the Philippines". Manila Bulletin (sa Ingles). 2020-12-01. Kinuha noong 2021-09-19.
  7. Interaksyon (2017-04-26). "CYCLING Not fun in the Philippines". Interaksyon (sa Ingles). Kinuha noong 2021-09-19.
  8. "UST allots parking for bikers" (sa Ingles). The Varsitarian. Kinuha noong 2022-05-15.
  9. GMANews.TV, SOPHIA DEDACE. "Bikes, trains, and fewer cars with LRT's Bike O2 project". GMA News Online (sa Ingles). Kinuha noong 2022-05-15.
  10. "Wala pong limit sa diameter ng wheels. Kaugnay naman po ng bagahe, hanggang 2 feet x 2 feet po ang maximum dimension na pinapayagan sa LRT-2". Twitter (sa Ingles). Kinuha noong 2022-05-15.
  11. News, CARMELA G. LAPEÑA, GMA. "Bike to work? Why not? MRT now allows folding bikes". GMA News Online (sa Ingles). Kinuha noong 2022-05-15.
  12. "Creating sustainable transport systems: PH's progress so far". Rappler (sa Ingles). Kinuha noong 2021-09-19.
  13. Mandaluyong City Land Use Plan and Zoning Ordinance 2017-2032 (PDF). Mandaluyong, Metro Manila, Philippines. August 23, 2017. pa. 61, 79–80. Kinuha noong October 5, 2021.{{cite book}}: CS1 maint: date and year (link)
  14. "LOOK: Philippines gets first protected bike lane along national highway". RAPPLER (sa Ingles). 2019-02-07. Kinuha noong 2022-05-16.
  15. "As cycling booms during pandemic, advocates pedal toward sustainable transport". Rappler (sa Ingles). Kinuha noong 2021-09-19.
  16. "Sangguniang Panlungsod Resolution No. 59, Series of 2020". Facebook. April 6, 2020. Kinuha noong October 3, 2021.{{cite web}}: CS1 maint: url-status (link)
  17. Reysio-Cruz, DJ Yap, Matthew (2020-05-14). "Pasig City makes busy streets safer for bikers". INQUIRER.net (sa Ingles). Kinuha noong 2021-10-05.