Neodimyo

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin
praseodymiumneodymiumpromethium
-

Nd

U
Kaanyuan
silvery white
Pangkalahatang Katangian
Pangalan, simbolo, bilang neodymium, Nd, 60
Bigkas /ˌn.ɵˈdɪmiəm/
NEE-o-DIM-ee-əm
Kategorya ng elemento lanthanide
Pangkat, Piryud, Bloke n/a6, f
Batayang atomikong bigat 144.242g·mol−1
Kompigurasyon ng elektron [Xe] 4f4 6s2
Mga Elektron kada talukab 2, 8, 18, 22, 8, 2 (Larawan)
Pisikal na Katangian
Anyo solid
Densidad (malapit sa t.k.) 7.01 g·cm−3
Densidad ng likido sa m.p. 6.89 g·cm−3
Punto ng pagkalusaw 1297 K, 1024 °C, 1875 °F
Punto ng pagkulo 3347 K, 3074 °C, 5565 °F
Init ng pagsasanib 7.14 kJ·mol−1
Init ng baporisasyon 289 kJ·mol−1
Espesipikong kapasidad sa init (25 °C) 27.45 J·mol−1·K−1
Presyur ng tampuok
P/Pa 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T/K 1595 1774 1998 (2296) (2715) (3336)
Katangiang Atomiko
Estadong oksidadyon 3, 2, 1

(mildly basic oxide)

Elektronegatibidad 1.14 (Iskala ni Pauling)
Mga enerhiya sa pagbuo ng ion Una: 533.1 kJ·mol−1
Ikalawa: 1040 kJ·mol−1
Ikatlo: 2130 kJ·mol−1
Atomikong rayos 181 pm
Kobalenteng rayos 201±6 pm
Iba pa
Estruktura ng kristal hexagonal
Panunurang magnetiko paramagnetic, antiferromagnetic below 20 K[1]
Elektrikal na kasagwilan (r.t.) (α, poly) 643 nΩ·m
Termal na konduktibidad (300 K) 16.5 W·m−1·K−1
Termal na paglawak (r.t.) (α, poly) 9.6 µm/(m·K)
Bilis ng tunog (thin rod) (20 °C) 2330 m/s
Modulus ni Young (α form) 41.4 GPa
Shear modulus (α form) 16.3 GPa
Bulk modulus (α form) 31.8 GPa
Rasyo ni Poisson (α form) 0.281
Katigasan ni Vickers 343 MPa
Katigasan ni Brinell 265 MPa
Bilang rehistrasyon ng CAS 7440-00-8
Pinakatumatagal na isotopo
Pangunahing artikulo: Mga isotopo ng neodymium
iso NK Kalahating-buhay AP EP (MeV) PP
142Nd 27.2% Ang 142Nd ay tumatagal sa may 82 neutrons
143Nd 12.2% Ang 143Nd ay tumatagal sa may 83 neutrons
144Nd 23.8% 2.29×1015 y α 1.905 140Ce
145Nd 8.3% >6×1016 y α 1.5784 141Ce
146Nd 17.2% Ang 146Nd ay tumatagal sa may 86 neutrons
148Nd 5.7% >3.0×1018 y α 0.5986 144Ce
ββ 1.9288 148Sm
150Nd 5.6% 6.7×1018 y ββ 3.367 150Sm

Ang Neodimyo o Neodymium ay isang elementong kimikal na may simbolong Nd at bilang atomikong 60. Ito ay isang malambot na mapilak na metal na nawawalan ng kinang sa hanging. Ang Neodimyo ay natuklasan noong 1885 nang kimikong Austriyanong si Carl Auer von Welsbach. Ito ay umiiral sa malalaking mga bilang sa mga mineral na mena na monazite at bastnäsite. Ang Neodimyo ay hindi likas na matatagpuan sa anyong metaliko o hindi kahalo ng ibang mga lantanido. Ito ay karaniwang pinipino para sa pangkalahatang paggamit. Bagaman ang Neodimyo ay inuuri bilang isang elementong bihirang mundo, ito ay hindi mas bihira sa ore na cobalt, nickel, at copper. Ito ay malawakang nakabahagi sa kortesa ng mundo. Ang karamihan ng neodimyo ng mundo ay minimina sa Tsina. Ang mga kompuwestong neodimyo ay unang ginamit ng pangkalakalan (commercial) bilang mga dye ng salamin noong 1997 at ito ay nananatiling sikat na aditibo sa mga salamin. Ang kulay ng mga kompuwestong neodimyo sanhi ng Nd3+ ion ay kadalasang mapulang-purpura ngunit nagbabago sa uri ng pagliliwanag sanhi ng mga epektong fluorescent. Ang ilang mga salaming dinopahe ng neodimyo ay ginagamit rin sa mga laser na naglalabas ng liwanag imprared na may mga wavelength sa pagitan ng 1047 at 1062 nanometro. Ang mga ito ay ginagamit sa mga aplikasyong may mataas na kapangyarihan gaya ng mga eksperimento sa inertial confinement fusion.

Mga katangiang pisikal[baguhin]

Ang neodimyo ay umiiral sa klasikong mischmetal sa konsentrasyong mga 18%. Ang metalikong neodimyo ay may maliwanag na mapilak na metalikong ningning ngunit bilang isa sa mas reaktibong mga bihirang mundong metal na lantanido, ito ay mabilis na nag-ooksido sa ordinaryong hangin. Ang patong na oksido na nabubuo ay naaalis at ito ay naglalantad sa metal sa karagdagang oksidasyon. Ang isang may sukat na sentimetrong samplo ng neodimyo ay buong nag-ooksido sa loob ng isang taon.[2]

Ang neodimyo ay karaniwang umiiral sa dalawang mga anyong allotropiko na may isang transpormasyon mula sa isang dobleng heksagonal tungo sa isang istrukturang kubikong nakasentro sa katawan na nangyayari sa mga 863 °C.[3]

Mga sanggunian[baguhin]

  1. Gschneidner, K. A.; Eyring, L. (1978). Handbook on the Physics and Chemistry of Rare Earths. Amsterdam: North Holland. ISBN 0444850228. 
  2. "Rare-Earth Metal Long Term Air Exposure Test". http://www.elementsales.com/re_exp/index.htm. Hinango noong 2009-08-08. 
  3. C. R. Hammond (2000). The Elements, in Handbook of Chemistry and Physics 81st edition. CRC press. ISBN 0-8493-0481-4.