Marie Curie

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Marie Skłodowska–Curie
Kapanganakan7 Nobyembre 1867(1867-11-07)
Warsaw, Kaharian ng Polonya
Kamatayan4 Hulyo 1934 (edad 66)
Passy, Pransiya
KabansaanPolako, Pranses
Laranganpisika, kimika
InstitusyonPamantasan ng Paris
Alma materPamantasan ng Paris
ESPCI
Tagapayo sa pagkaduktorHenri Becquerel
Mga estudyante sa pagkaduktorAndré-Louis Debierne
Óscar Moreno
Marguerite Catherine Perey
Kinikilala dahil saradyoaktibidad, polonyo, radyum
Natatanging mga gantimpalaGantimpalang Nobel sa Pisika (1903)
Davy Medal (1903)
Matteucci Medal (1904)
Gantimpalang Nobel sa Kimika (1911)
Mga tala
Ang kauna-unahang babaeng nanalo, at ang nag-iisang taong nanalo ng dalawang Gantimpalang Nobel sa dalawang magkaibang katergorya ng agham.

Si Marie Skłodowska-Curie (ipinanganak bilang si Maria Salomea Skłodowska, 7 Nobyembre 1867 – 4 Hulyo 1934) ay isang kimiko na kilala para sa kaniyang pagsasaliksik na naging batayan ng radyoaktibidad at ng larangan ng radyolohiya. Siya ang unang babaeng nakatanggap ng Gantimpalang Nobel—sa kimika at sa pisika, ang unang babaeng propesor sa Pamantasan ng Paris, at ang unang babaeng inilibing sa Panthéon ng Paris dahil sa sariling sikap.

Ipinanganak si Curie sa Warsaw, sa noo'y dating Kaharian ng Polonya na bahagi ng Imperyong Ruso. Nag-aral siya sa tagong Pamantasang Lumilipad ng Warsaw at doon niya sinimula ang kaniyang pagsasanay sa pagiging siyentipiko. Noong 1891, sa edad na 24, sinundan niya ang kaniyang ate na si Bronisława at lumipat sa Paris, kung saan itinamo niya ang kaniyang mga karagdagang mga katibayan at itinanghal ang kaniyang mga sumusunod na gawaing maka-agham, at noong 1903, iginawad siya ng Gantimpalang Nobel sa Pisika kasama ng kaniyang asawa na si Pierre Curie at ang pisikong si Henri Becquerel dahil sa kanilang pagtutuklas ng radyoaktibidad (isang salita na kaniyang inilikha). Siya naman mismo ang nanalo ng Gantimpalang Nobel sa Kimika noong 1911 para sa kaniyang paghihiwalay ng purong radyum (radium) at polonyo (polonium).

Namatay si Curie noong 1934 dahil sa anemyang aplastiko (aplastic anemia) bunsod ng maraming taon ng paghaharap sa radyasyon.