Bern

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Bern

Bern, Berne, Berna, Berna
Municipality of Switzerland
Bern luftaufnahme.png
Watawat ng Bern
Watawat
Eskudo de armas ng Bern
Eskudo de armas
Karte Gemeinde Bern 2012.png
Mga koordinado: 46°56′53″N 7°26′51″E / 46.94798°N 7.44743°E / 46.94798; 7.44743Mga koordinado: 46°56′53″N 7°26′51″E / 46.94798°N 7.44743°E / 46.94798; 7.44743
Bansa Suwisa
Bahagi ngÜechtland
LokasyonBern-Mittelland administrative district, Canton of Bern, Suwisa
Itinatag1191 (Julian)
Bahagi
Pamahalaan
 • Mayor of BernAlec von Graffenried
Lawak
 • Kabuuan51.62 km2 (19.93 milya kuwadrado)
Populasyon
 (31 Disyembre 2017, Senso)[1][2]
 • Kabuuan133,798
 • Kapal2,600/km2 (6,700/milya kuwadrado)
Sona ng orasUTC+01:00, UTC+02:00
WikaWikang Aleman
Plaka ng sasakyanBE
Websaythttp://www.bern.ch/

Ang Bern [bɛrn]  (Speaker Icon.svg pakinggan) (Alemanikong Alemang bigkas: [Bärn] Padron:IPA-gsw; Pranses: Berne [bɛʁn]  (Speaker Icon.svg pakinggan); Italyano: Berna [ˈbɛrna]; Romansh: Berna [ˈbɛrnɐ] ( pakinggan)) ay ang de facto na kabisera ng Suwisa, tinutukoy ng mga Suwiso bilang kanilang "pederal na lungsod", na sa Aleman: Bundesstadt, Pranses: ville fédérale, at Italyano: città federale.[3][a] May isang populasyon na mga 144,000 (noong 2020), ang Bern ay ang ika-limang pinakamataong lungsod sa Switzerland.[4] Ang pagsama-sama ng Bern, na kabilang ang 36 munisipalidad ay may isang populasyon na 406,900 noong 2014.[5] Mayroon naman na 660,000 populasyon ang kalakhang lugar noong 2000.[6]

Ang Suwiso na may uring Pamantayang Aleman ang opisyal na wika sa Bern, subalit ang pinakasasalitang wika ay ang Alemanikong Suwiso Alemang diyalekto, ang Berneseng Aleman.

Nonong 1983, ang makasaysayang lumang bayan (sa Aleman: Altstadt) sa sentro ng Bern ay naging issang Pandaigdigang Pamanang Pook ng UNESCO.[7]

Mga pananda[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. Sang-ayon sa konstitusyong Suwiso, walang kabisera ang Konpederasyong Suwiso, pero mayroong mga pampamahalaang institusyon ang Bern tulad ng parlamento at ang Konsehong Pederal. Bagaman, ang Pederal na Korte Suprema ay nasa Lausanne, ang Pederal na Korteng Kriminal ay nasa Bellinzona, at ang Pederal na Korteng Administratibo at ang Pederal na Patenteng Korte ay nasa St. Gallen, ma nagbibigay halimabawa sa pederal na kalikasan ng Konpederasyon.

Mga sanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. "Bilanz der ständigen Wohnbevölkerung nach institutionellen Gliederungen, Staatsangehörigkeit (Kategorie), Geschlecht und demographischen Komponenten". Federal Statistical Office. Nakuha noong 12 Enero 2019.
  2. https://www.pxweb.bfs.admin.ch/pxweb/de/; hinango: 15 Hunyo 2020; tagapaglathala: Federal Statistical Office.
  3. Holenstein, André (2012). "Die Hauptstadt existiert nicht" [The capital does not exist]. UniPress (sa wikang Aleman) (UniPress 152: Die Hauptstatdtregion). Berne: University of Berne: 16–19. doi:10.7892/boris.41280. Als 1848 ein politisch-administratives Zentrum für den neuen Bundesstaat zu bestimmen war, verzichteten die Verfassungsväter darauf, eine Hauptstadt der Schweiz zu bezeichnen und formulierten stattdessen in Artikel 108: «Alles, was sich auf den Sitz der Bundesbehörden bezieht, ist Gegenstand der Bundesgesetzgebung.» Die Bundesstadt ist also nicht mehr und nicht weniger als der Sitz der Bundesbehörden. Cite journal requires |journal= (tulong)
  4. "Bern in Zahlen: Aktuelles" (official site) (sa wikang Aleman at Pranses). Berne, Switzerland: City of Berne. Nakuha noong 2019-04-18.
  5. "Population size and population composition – Data, indicators – Agglomerations: Permanent resident population in urban and rural areas" (Estadistika) (sa wikang Ingles). Federal Statistical Office, Neuchâtel, Swiss Federal Administration. 2015. Tinago mula sa orihinal noong 4 Mayo 2009. Nakuha noong 1 Setyembre 2015.
  6. "Office fédéral du développement territorial ARE – B3: Les aires métropolitaines" (sa wikang Pranses, Aleman, at Italyano). Federal Office for Spatial Development ARE. 7 Hunyo 2006. pa. 4. Tinago mula sa orihinal (PDF) noong 12 Oktubre 2013. Nakuha noong 17 Abril 2014.
  7. "Old City of Berne". UNESCO World Heritage List (sa wikang Ingles). UNESCO. Nakuha noong 4 Enero 2019.