Bagong Tipan

Mula sa Tagalog na Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

Ang artikulong ito ay maaring nangangailangan ng pagsasaayos upang matugunan ang pamantayan sa kalidad ng Wikipedia.
Maari po kayong makatulong sa pagpapaunlad ng artikulong ito. (Enero 2008)

Ang Bagong Tipan(Sa Griyego: Καινή Διαθήκη, Kainē Diathēkē) ay ang huling bahagi ng Biblia ng mga Kristiyano kasunod ng Lumang Tipan. Ito'y minsang tinatawag ding Testamentong Griyego o Mga Kasulatang Griyego. Ang mga orihinal na texto ng Bagong Tipan ay isinulat sa Koine Greek ng iba't ibang mga hindi kilalang manunulat sa pagitan ng c. AD 45 at c. AD 140. Ang 27 aklat na nakapaloob dito ay unti unting pinagsama sa isang aklat sa loob ng maraming siglo. Ito'y naglalamang ng 4 na ebanghelyo, 21 sulat at isang aklat apokaliptiko na siyang pinakahuling aklat sa Bagong Tipan.

[baguhin] Ang mga Ebanghelyo

Bawat ebanghelyo ay nagsasalaysay ng ministerio ni Hesus na taga Nazareth. Bagam't hindi natitiyak kung sino talaga ang sumulat sa mga ebanghelyong ito, ito ay pinaniniwalaang sinulat ng mga alagad ni Hesus.

Ang Ebanghelyo ni Mateo ay sinasabing sinulat ni Apostol Mateo.
Ang Ebanghelyo ni Marcos ay sinasabing sinulat ni Apostol Marcos.
Ang Ebanghelyo ni Lukas ay sinasabing sinulat ni Lukas na kasama ni Apostol Pablo sa pangangaral
Ang Ebanghelyo ni Juan ay sinasabing sinulat ni Apostol Juan ni Hesus.

[baguhin] Ang Gawa ng mga Apostol

Ang aklat ng mga Gawa ay ang salaysay ng pangangaral ng mga apostol pagkamatay ni Hesus na siya ring kasunod ng Ebanghelyo ni Lukas. Bagamat hindi rin natitiyak kung sino ang tunay na manunulat nito, ito'y pinaniniwalaang sinulat ni Lukas na Ebanghelista.

[baguhin] Ang mga Sulat ni Pablo

Ito ang mga sulat na sinasabing mula kay Apostol Pablo bagamat maraming pagtatalo sa mga skolar kung sino talaga ang mga manunulat nito.

[baguhin] Mga Iba pang sulat

Sulat ni Santiago, sinasabing Sulat ni Santiago na kapatid ni Hesus at Tomas Judas.
Unang Sulat ni Pedro, sinasabing sulat ni Apostol Pedro
Ikalawang Sulat ni Pedro, sinasabing sulat din ni Apostol Pedro.
Unang Sulat ni Juan, sinasabing galing kay Apostol Juan, anak ni Zebedeo.
Ikalawang Sulat ni Juan, sinasabing galing kay Apostol Juan, anak ni Zebedeo.
Ikatlong Sulat ni Juan, sinasabing galing kay Apostol Juan, anak ni Zebedeo.
Sulat ni Judas, sinasabing galing kay Tomas Judas na kapatid ni Hesus at Santiago.

[baguhin] Ang Apocalipsis

Ang huling aklat ng Bagong Tioan na sinasabing isinulat ni Apostol Juan anak ni Zebedeo.

[baguhin] Ang Apokripa

Noong unang at ikalawang siglo, maraming mga sulat Kristiyano ang nag-aangking sulat ng mga Apostol o kaya'y pinaniniwalaan ng mga Iglesia noong unang siglo na galing sa mga apostol na hindi nakasama sa 27 aklat ng Kanong Bagong Tipan. Ang mga aklat na ito'y tinatawag na Apokripa. Ang mga aklat na ito'y pinaniniwalaang mga kasulatang isinulat ng mga Nostiko noong unang siglo. Ang mga sumusunod ay halimbawa ng mga kasulatang Apocripa.

Didache isinulat mga taong c. AD 50–120.
Ebanghelyo ni Tomas- Koleksyon ng mga sinasabing Salita ni Hesus na isinulat ni Tomas. Ito'y isinulat ng hindi kilalang manunulat noong c. AD 50–180. Ito'y ginamit ng mga Nostiko subalit hindi tinanggap ng Mas nakakaraming Kristiyano.
Sulat ni Barnabas
1 Clement
Apocalipsis ni Pedro
Pastol ni Hermas-isinulat mga c. AD 100–160.
Ebanghelyo ni Judas
Sulat sa mga taga Laodicea