Cabuyao

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
(Idinirekta mula sa Lungsod ng Cabuyao)
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin
Lungsod ng Cabuyao
Lungsod ng Kabuyaw
—  Lungsod  —
City of Cabuyao
Liwasang Panlungsod ng Cabuyao

Sagisag
Nickname(s): Ang Tahanan ng Makasaysayang Kampanang Ginto[1][2]
dating Pinakamayamang Bayan sa bansang Pilipinas[3]
Motto: Isang Kabuyaw, Isang Pananaw
(One Cabuyao, One Vision)
Anthem: Cabuyao Hymn (Imno ng Kabuyaw)
Mapa ng Laguna na nagpapakita ng lokasyon ng Cabuyao
Cabuyao is located in Pilipinas
Lungsod ng Cabuyao
Kinaroroonan sa Pilipinas
Coordinates: 14°16′42″N 121°7′29″E / May mali sa ekspresyon: Hindi inaasahang < na operator May mali sa ekspresyon: Hindi inaasahang < na operator / May mali sa ekspresyon: Hindi inaasahang * na operator; May mali sa ekspresyon: Hindi inaasahang * na operatorMga koordinato: 14°16′42″N 121°7′29″E / May mali sa ekspresyon: Hindi inaasahang < na operator May mali sa ekspresyon: Hindi inaasahang < na operator / May mali sa ekspresyon: Hindi inaasahang * na operator; May mali sa ekspresyon: Hindi inaasahang * na operator
Bansa Watawat ng Pilipinas Philippines Pilipinas
Rehiyon CALABARZON (Rehiyon IV-A)
Lalawigan Vlag Fil Laguna.gifLaguna
Distrito Ikalawang Distrito ng Laguna
Pagkatatag 16 Enero 1571
Ganap na Lungsod 4 Agosto 2012
Mga Barangay
Pamahalaan
 • Uri Pamahalaang Panlungsod, na pinamumunuan ng Punong Lungsod suportado ng kaniyang sampung (10) Kagawad o mga miyembro ng Sangguniang Panlungsod
 • Punong Lungsod Isidro "Jun" L. Hemedes, Jr. (Nacionalista)
 • Ikalawang Punong Lungsod Atty. Rommel "Mel" A. Gecolea (Nacionalista)
 • Miyembro ng Sangguniang Panlungsod
Lawak
 • Kabuuan 43.30 km2 (16.72 sq mi)
Populasyon (2010)
 • Kabuuan 248,436
Pangalang-turing Cabuyeños (Lalaki)
Cabuyeñas (Babae)
Sona ng oras PST (UTC+8)
ZIP code 4025
Dialing code 049
Kaurian ng Kita Unang Uri
Mga wika Tagalog at Ingles
Website Opisyal na Websayt ng Lungsod ng Cabuyao

Ang Lungsod ng Cabuyao (Ingles: City of Cabuyao) ay isang unang klaseng lungsod sa lalawigan ng Laguna, Pilipinas. Ayon sa senso noong 2010, may kabuuang populasyon ang lungsod na 248,436.

Sa kasalukuyan, ang Cabuyao ang mayroong pinakamabilis na pag-unlad sa Laguna, katunayan nito ay ang malaking bilang ng mga migranteng naghahanap-buhay sa mga industriya dito.

Ang Nestlé Philippines at Asia Brewery, Inc. ay parehong matatagpuan sa Lungsod ng Cabuyao.

Pisikal na Katangian[baguhin | baguhin ang batayan]

Lokasyon[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang Lungsod ng Cabuyao ay matatagpuan mahigit apatnapu't tatlong (43) kilometro ang layo mula sa timog-silangan ng Kalakhang Maynila at sa kanlurang bahagi ng Lalawigan ng Laguna. Ito ay napapalibutan ng Laguna de Bay o ang Lawa ng Laguna sa hilaga, Lungsod ng Calamba sa silangan, mga bahagi ng bayan ng Silang, Cavite at Lungsod ng Tagaytay sa timog at Lungsod ng Santa Rosa sa kanlurang bahagi. Ang lungsod ay may layong limampu't apat (54) na kilometro mula sa bayan ng Santa Cruz, ang kabisera ng Laguna at layong siyam (9) na kilometro mula sa poblasyon ng Calamba na siyang kabisera ng Rehiyong CALABARZON.

Heograpiya[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang nag-iisang lawa na matatagpuan sa Lungsod ng Cabuyao ay ang Lawa ng Laguna o kilala bilang Laguna de Bay. Ang mga barangay na nakatayo sa gilid nito ay ang Bigaa, Butong, Marinig, Gulod, Baclaran at Mamatid. Ang mga uri ng isda na mahuhuli sa lawa ay kanduli, biya, talapia, ayungin, hito, karpa, mamale, bangus, dalag, papalo, kakasuhet at dulong.[4]

Sa mga ilog, ang Cabuyao ay mayroong:[5]

  • Ilog ng Cabuyao - matatagpuan sa pagitan ng Lungsod ng Santa Rosa at Cabuyao.
  • Ilog ng Niyugan-Sala- ang ilog ay dumadaloy sa pagitan ng dalawang barangay ng Niugan at Sala.
  • Ilog Tiway-Tiway- ang ilog na ito ang pinakakilala sa buong lungsod. Ito ay dumadaloy patungong Laguna de Bay
  • Ilog ng San Cristobal - ang ilog na ito ay pumapagitan sa Lungsod ng Calamba at Cabuyao.

Ang mga palayan na matatagpuan sa Cabuyao ay nasa barangay ng Bigaa, Butong, Marinig, Gulod, Baclaran, Mamatid, San Isidro, Pulo, Banay-Banay, Niugan at Sala. Simula taong 2004[6], may kabuuang 940.56 ektarya ng lupaing palayan ayon sa datos ng Tanggapan ng Panlungsod na Agrikulturista.

Mga puno ng Narra ay nakatayo sa tabing daan ng Poblacion-Marinig at sa loob ng bakuran ng gusali ng Pamahalaang Panlungsod. Ang mga agrikultural na halaman ay palay, kalabasa, bawang, pakwan, pinya, kape at iba pang halamang namumunga.[7]

Populasyon[baguhin | baguhin ang batayan]

Senso ng Populasyon ng
Cabuyao
Senso Populasyon +/-
1995 82,382
2000 106,630 5.69%
2007 205,376 9.46%
2010 248,436 2.66%
Est. 2013[8] 294,830 176.50%

Ayon sa senso noong 2010,[9] ang Lungsod ng Cabuyao ay mayroong populasyon na mahigit 248,436 (mula 205,376 noong 2007[10] at 106,630 noong 2000), na naglagay sa lungsod sa ika-anim na pwesto sa mga bayan at lungsod ng Laguna na mayroong mataas na bilang ng populasyon at ika-lima sa anim na lungsod sa lalawigan kasunod ng Lungsod ng San Pablo.

Blg. Barangay Ranggo Populasyon (2007) Populasyon (2010) Densidad ng Populasyon (2010) Taunang Pagtaas (Pang-karaniwan)
1 Baclaran Ika-9 12,683 12,192 6,985/km2 Decrease-0.43%
2 Banay-Banay Ika-4 17,419 21,934 7.073/km2 Increase2.88%
3 Banlic Ika-7 9,707 12,675 5,511/km2 Increase3.4%
4 Bigaa Ika-10 8,649 10,051 4,807/km2 Increase1.8%
5 Butong Ika-8 12,274 12,360 7,630/km2 Green Arrow Up.svg0.07%
6 Casile Ika-16 1,555 2,128 669/km2 Increase4.09%
7 Diezmo Ika-15 2,689 2,681 1,686/km2 Decrease-.1%
8 Gulod Ika-11 10,127 9,417 2,304/km2 Decrease-0.78%
9 Mamatid 1 37,166 50,213 19,313/km2 Increase3.9%
10 Marinig Ika-2 25,619 37,169 9,494/km2 Increase5.01%
11 Niugan Ika-3 21,993 26,807 7,615/km2 Increase2.43%
12 Pittland Ika-18 1,627 1,740 598/km2 Increase0.77%
13 Pulo Ika- 6 13,193 15,124 5,041/km2 Increase1.63%
14 Sala Ika-12 7,491 8,275 5,353/km2 Increase1.16%
15 San Isidro, Ika-5 15,495 18,145 5,767/km2 Increase1.9%
16 Barangay I Poblacion Ika-14 2,589 2,839 12,334/km2 Increase1.07%
17 Barangay II Poblacion Ika-17 1,947 1,840 7,886/km2 Decrease-0.61%
18 Barangay III Poblacion Ika-13 3,153 2,846 12,034/km2 Decrease-1.08%
-
Kabuuan Ika-6 205,376 248,436 5,700/km2 Increase6.34%

Relihiyon[baguhin | baguhin ang batayan]

Mga Barangay[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang Lungsod ng Cabuyao ay pampolitika na nahahati sa labingwalong (18) barangay.

  • Baclaran
  • Banaybanay
  • Banlic
  • Bigaa
  • Butong
  • Casile
  • Gulod
  • Mamatid
  • Marinig
  • Niugan
  • Pittland
  • Pulo
  • Sala
  • San Isidro
  • Diezmo
  • Barangay Uno (Pob.)
  • Barangay Dos (Pob.)
  • Barangay Tres (Pob.)

Kasaysayan[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang pangalang ginagamit noon ng Cabuyao ay Tabuko, ngunit ito ay nasalin ng mga Kastila bilang Kabuyaw (pinangalan mula sa punong matatagpuan dito).

Pagkatapos ng pag-kolonisa ng Maynila ni Miguel López de Legazpi noong 1570, inutusan niya si Kapitan Juan de Salcedo na sakupin ang lahat ng barangay na nakapalibot sa lawa ng Ba-i, na ngayon ay tinatawag na Lawa ng Bay. Tulad ng Ba-i, na mayaman sa kagubatan at may klimang nababagay sa mga pananim, ang Tabuko ay may malawak na kapatagan at inihayag ni Legazpi na ang Tabuko ay gawing encomienda o bayan sa ilalim ni Gaspar Ramirez.

Ang bayan ng Tabuko ay malapit sa gilid ng isang ilog at lawa ng Ba-i at ang mga bangka ang naging pangunahing transportasyon sa bayan. Maraming puno noon ng kabuyaw na tumutubo sa lugar. ang bunga ng kabuyaw ay ginagamit bilang syampu. Kaya nang itanong ng Kastilang mga pari kung ano ang pangalan ng lugar, ang mga katutubong kababaihan ay sinagot ito ng "kabuyaw", na akala ay ang tinatanong nito ay ang mga punong tumutubo as lugar. Simula noon, ang mga pari at mga opisyal na Kastila ay tinawag ang Tabuko bilang Kabuyao o Cabuyao.

Himno ng Cabuyao[baguhin | baguhin ang batayan]

Cabuyao na aming sinisinta...
Sa amin ay dakila ka
Dahil sayo'y laging may pag-asa
Ang buhay ng bawat isa

Cabuyao na sa amin ay gabay
Pag-asa'y lagi mong taglay
Papuri ang sayo'y iniaalay
Pagkat ikaw ang siyang buhay

Cabuyao na aming minamahal
Patuloy at laging isisigaw
Ikaw ang buhay, isip at dangal
Ikaw sa amin ang ilaw

Cabuyo na sadyang sakdal ganda
Ika'y huwaran ng bawat isa
Sa amin ay walang katulad ka
Bukod tangi't naiiba

O bayan ng Cabuyao
Sa amin ay ikaw
O bayan ng Cabuyao
Liwanag kang tangklaw

Cabuyao na amin minamahal
Patuloy at laging isisigaw
Ikaw ang buhay isip at dangal
Ikaw sa amin ang ilaw

Cabuyao na sadyang sakdal ganda
Ika'y huwaran ng bawat isa
Sa amin ay walang katulad ka
Bukod tangi't naiiba

Mga Kawing Panlabas[baguhin | baguhin ang batayan]

Talababa[baguhin | baguhin ang batayan]