Wikang Malay

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin

Ang wikang Malay (Malay: bahasa Melayu) ay isang wikang Awstronesyong sinasalita sa Malaysia, Brunei, timog Thailand, timog Pilipinas, Singapore, at Indonesia (sa gitnang-silangang Sumatra, Kapuluang Riau, at mga baybaying bahagi ng Borneo). Opisyal itong wika sa Malaysia, Brunei, at Singapore. May dalawa itong opisyal na estandard: ang Malasyo at Indones. Ang opisyal na pamantayan ng Malay, sang-ayon sa pinagkasunduan ng Indonesia, Malaysia, at Brunei, ay ang anyong sinasalita sa Kapuluang Riau ng Indonesia, sa may timog lamang ng Singapore.

Mga halimbawa[baguhin | baguhin ang batayan]

Unang Artikulo ng Pandaigdig na Pahayag ng mga Karapatan ng Tao[baguhin | baguhin ang batayan]

Wikang Tagalog Wikang Indones Wikang Malay
Pangkalahatang Pagpapahayag ng Karapatang Pantao Pernyataan Umum tentang Hak Asasi Manusia Perisytiharan Hak Asasi Manusia sejagat
Artikulo 1 Pasal 1 Perkara 1
Ang lahat ng tao'y isinilang na malaya at pantay-pantay sa karangalan at mga karapatan. Sila'y pinagkalooban ng katwiran at budhi at dapat magpalagayan ang isa't isa sa diwa ng pagkakapatiran. Semua orang dilahirkan merdeka dan mempunyai martabat dan hak-hak yang sama. Mereka dikaruniai akal dan hati nurani dan hendaknya bergaul satu sama lain dalam semangat persaudaraan. Semua manusia dilahirkan bebas dan sama rata dari segi maruah dan hak-hak. Mereka mempunyai pemikiran dan perasaan hati dan hendaklah bergaul dengan semangat persaudaraan.

Mga pariralang Malay[baguhin | baguhin ang batayan]

Sa Malaysia at Indonesia, tinuturing na masyadong pormal ang pagbati ng "Selamat pagi" o "Selamat sejahtera", at mas karaniwan sa magkakaibigan ang hiniram na salita na Ingles na "Hi"; gayundin ang salitang "Bye-bye" na ginagamit kadalasan kapag magpapaalam na aalis. Bagaman, kung ikaw ay isang Muslim at ang kinakausap mo ay Muslim din, mas angkop na gamitin ang pambating Islam na Assalamualaikum. Bihira gamitin ng mga Malay na Muslim, lalo na sa Malaysia, Singapore at Brunei, ang selamat pagi (magandang umaga), selamat siang (magandang "maagang" hapon), selamat petang o selamat sore na madalas gamitin sa Indonesia (magandang "huling bahagi" ng hapon), selamat malam (magandang gabi) o selamat tinggal/jalan (paalam) kapag nakikipag-usap sa isa't isa.

Pariralang Malay IPA Salin sa Tagalog
Selamat datang /səlamat dataŋ/ Maligayang pagdating (gamit sa pagbati)
Selamat jalan /səlamat dʒalan/ Isang ligtas na paglalakbay (katumbas ng "paalam", ginagamit ng partidong naiwan)
Selamat tinggal /səlamat tiŋɡal/ Isang ligtas na pamamalagi (katumbas ng "paalam", ginagamit ng partidong aalis)
Terima kasih /tərima kasih/ Salamat sa iyo
Sama-sama /samə samə/ Walang anuman (sa Malay nakabaybay ito bilang "samə-samə", bilang tugon sa Salamat atbp.)
Selamat pagi /səlamat paɡi/ Magandang umaga
Selamat petang /səlamat pətaŋ/ Magandang hapon/gabi (tandaan na ang 'Selamat petang' na parang good night sa Ingles. Para sa pangkalahatang pagbati, gamitin ang 'Selamat sejahtera')
Selamat sejahtera /səlamat sədʒahtərə/ Mga pagbati (pormal). Bagaman, bihira lamang gamitin ang pagbati ito, lalo na sa Singapore. Maaring nakakahiya sa tatanggap ng pagbating ito ngunit ginagamit pa rin ito sa mga paaralan bilang pagbati sa pagitan ng mga mag-aaral at guro.
Selamat malam /səlamat malam/ Magandang gabi
Jumpa lagi Sa muling pagkikita
Siapakah nama awak/kamu?/Nama kamu siapa? Anong pangalan mo
Nama saya ... Ang pangalan ko ay ... (Sinusundan ng pangalan ng nagsasalita)
Apa khabar/kabar? Kumusta ka?' (Literal, "Anong balita?")
Khabar/kabar baik Mabuti, magandang balita
Saya sakit May sakit ako/hindi ako mabuti
Ya /jə/ Oo
Tidak ("tak" sa kolokyal) Hindi
Ibu (Saya) sayang engkau/kamu (awak) Mahal kita o Ako'y nagmamahal sa iyo (Para sa mas pampamilya o magiliw na uri ng pag-ibig, halimbawa: ina sa anak na babae, ipatungkol ng ina ang sarili bilang "Ibu" o "Emak" [na ibig sabihin ay "Ina"] imbis na "Saya" [Ako]. Ginagamit din ng ina ang impormal na salitang "engkau" imbis na "awak" para sa "ikaw." Sa pangkalahatan sa mga katutubong Malay, tinturing na magaspang ang pagtukoy sa ina bilang "engkau" samantalang angkop na tukuyin ng isang ina ang kanyang anak bilang "engkau.")
Aku (Saya) cinta pada mu (awak) Mahal kita o "Ako'y nagmamahal sa iyo" (Romantikong pag-ibig. Sa romantikong situwasiyon, gamitin ang impormal na "Aku" imbis ang "Saya" para sa "Ako" at ang "Kamu" o "Mu" para sa "kita" o "iyo". Sa iniirog, sa malapit na kamag-anak, at sa mga awitin, ginagamit ang mga panghalip na impormal.). Sa wikang Malay, kailangan gamitin ang angkop na panghalip na pansarili, depende sa (1) kung ang situwasiyon ay pormal o di-pormal, (2) ang katayuang panlipunan na nasa palibot ng nagsasalita at (3) ang kaugnayan ng nagsasalita sa kinakausap nito at/o sa mga nasa paligid nito. Para sa mga nag-aarala ng wikang Malay, pinapayuhan na gumamit ng pormal na panghalip na pansarili kapag nakikipag-usap sa mga Malay ng Indonesia. Maaring ituring na walang pakundangan ang mga taong gumagamit na impormal na panghalip na pansarili sa mga di-angkop na mga situwasiyon.
Saya benci awak/kamu Ayaw ko sa iyo o Hindi kita gusto o Kinamumuhian kita
Saya tidak faham/paham (o pinapayak na "tak faham" sa kolokyal) Hindi kita maiintindiihan (o "hindi maintindihan" sa kolokyal)
Saya tidak tahu (o "tak tau" sa kolokyal o "sik tau" sa Sarawak) Hindi ko alam (o "di alam" sa kolokyal)
(Minta) maaf Patawad (isang pakiusap ang 'minta' i.e. "magpagtawad")
Tumpang/numpang tanya "Maaari bang magtanong...?" (ginagamit kapag may tinatanong)
(Minta) tolong Paki-tulungan (ako) ('Tolong!' ay nangangahulgang "tulong")
Apa Anon
Tiada/tidak ada Wala
Wikipedia
Edisyon ng Wikipedia sa Wikang Malay


Usbong Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.