Iran

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya
(Idinirekta mula sa Lalawigan ng Yazd)
Jump to navigation Jump to search
Islamic Republic of Iran
Republikang Islamiko ng Iran

جمهوری اسلامی ايران
Jomhuri-ye Eslāmi-ye Irān
Watawat ng Iran
Watawat
Emblem ng Iran
Emblem
Salawikain: Esteqlāl, āzādī, jomhūrī-ye eslāmī [1]  (Persian)
"Independence, freedom, Islamic Republic"

(introduced 1979)
Location of Iran
KabiseraTehran
Pinakamalaking lungsodcapital
Opisyal na wikaPersa (Persian)
KatawaganIrani
PamahalaanRepublikang Islamiko
Ayatollah Ali Khamenei (سید علی خامنه‌ای)
• Pangulo
Ebrahim Raisi (سیدابراهیم رئیسی)
Mohammad Mokhber (محمد مخبر)
Pagkatatag
3200-2700 BCE
2700-550 BCE
728-550 BCE
550-330 BCE
248 BCE-224 CE
224–651 CE
Mayo 1502
1906
1979
Lawak
• Kabuuan
1,648,195 km2 (636,372 mi kuw) (ika-18)
• Katubigan (%)
0.7
Populasyon
• Pagtataya sa 2007
71,208,0003 (ika-18)
• Senso ng 2006 (1385 AP)
70,472,846[3] (ika-17)
• Kapal
42/km2 (108.8/sq mi) (ika-158)
GDP (PPP)Pagtataya sa 2005
• Kabuuan
$610.4 billion[4] (ika-19)
• Kada kapita
$8,900[4] (ika-69)
Gini (1998)43.0
katamtaman
HDI (2004)0.746
mataas · 96th
SalapiRial ng Iran (ريال) (IRR)
Sona ng orasUTC+3:30 (IRST)
• Tag-init (DST)
UTC+3:30 (-)
Kodigong pantelepono98
Kodigo sa ISO 3166IR
Internet TLD.ir

Ang Iran[5] (Persa[6]: ایران) ay isang gitnang silangang bansa na matatagpuan sa Timog-kanlurang Asya na pinapaligiran ng Aserbayan, Armenya, at Turkmenistan sa Hilaga, Pakistan, at Afghanistan sa silangan, Turkiya at Irak (Awtonomong Rehiyon ng Kurdistan) sa kanluran. Bagaman kilala na ito ng mga katutubo bilang Iran simula noong panahon ng dinastiyang Akemenida, tinutukoy ng Kanluraning Daigdig ang bansang ito bilang Persiya hanggang noong 1935. Noong 1959, ipinahayag ni Mohammad Reza Shah Pahlavi na maaaring gamitin ang parehong kataga. Noong 1979, isang rebolusyon na pinamunuan ni Ruhollah Khomeini sa kalaunan, ang nagtatag ng isang a teokratikong Republikang Islamiko at pinalitan ang pangalan ng bansa sa Ang Republikang Islamiko ng Iran (جمهوری اسلامی ایران)

Iran ay isang multi-kultural na bansa na may maraming mga grupo ng etniko at wika. Ang pinakamalaking Persians (61%), Azerbaijan (16%), Kurds/Kurdistani (10%) at Lorestan (6%).[7]

Iran topo en.jpg

Mga teritoryong pampangasiwaan[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. Alborz Province
  2. Lalawigan ng Ardabil
  3. Silangang Aserbayan
  4. Kanlurang Aserbayan
  5. Lalawigan ng Bushehr
  6. Chaharmahal and Bakhtiari Province
  7. Gilan Province
  8. Golestān
  9. Hamadān
  10. Hormozgan Province
  11. Lalawigan ng Ilām
  12. Lalawigan ng Esfahān
  13. Lalawigan ng Kermān
  14. Fārs
  15. Lalawigan ng Kermānshāh
  16. North Khorasan Province
  17. Razavi Khorasan Province
  18. South Khorasan Province
  19. Khuzestan Province
  20. Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province
  21. Kurdistan Province
  22. Lorestan Province
  23. Markazi Province
  24. Mazandaran Province
  25. Lalawigan ng Qazvin
  26. Lalawigan ng Qom
  27. Lalawigan ng Semnān
  28. Sistan and Baluchestan Province
  29. Lalawigan ng Tehrān
  30. Lalawigan ng Yazd
  31. Lalawigan ng Zanjān

Mga sanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. http://www.bookrags.com/browse/Encyclopedia%20of%20Religious%20Practices/50 bookrags.com
  2. http://www.iranchamber.com/geography/articles/flag_anthem.php iranchamber.com
  3. Statistical Center of Iran. "تغییرات جمعیت کشور طی سال‌های ۱۳۳۵-۱۳۸۵" (sa wikang Persyano). Nakuha noong 2007-05-16.
  4. 4.0 4.1 CIA Factbook
  5. Panganiban, Jose Villa. (1969). "Iran". Concise English-Tagalog Dictionary.
  6. Abriol, Jose C. (2000). "Persa". Ang Banal na Biblia, Natatanging Edisyon, Jubileo A.D. Paulines Publishing House/Daughters of St. Paul (Lungsod ng Pasay) ISBN 9715901077.
  7. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ir.html



Iran Ang lathalaing ito na tungkol sa Iran ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.