Romania

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
(Idinirekta mula sa Rumanya)
Tumalon sa: nabigasyon, hanapin
România
Pambansang Awit: Deşteaptă-te, române! Gumising ka, Rumano!
Kinaroroonan ng  Romania  (kahel)

– sa lupalop ng Europa  (maputing kahel & puti)
– sa Unyong Europeo  (maputing kahel)  —  [Gabay]

Kabisera
(at pinakamalaking lungsod)
Bukarest
Opisyal na wika Rumano
Kinikilalang rehiyonal na wika Unggaro, Romani
Pamahalaan Unitary semi-presidential republic
 -  Pangulo Traian Băsescu
 -  Punong Ministro Emil Boc
Kalayaan Digmaang pangkalayaan ng România 
 -  Idineklara 10 Mayo 1877 
 -  Ikinilala 13 Hulyo 1878 (Kasunduan ng Berlin
Lawak
 -  Kabuuan 238,391 km2 (Ika-78)
92,043 sq mi 
 -  Katubigan (%) 3%
Populasyon
 -  Pagtataya ng 2004 22 355 551 (Ika-49)
 -  Senso ng 2011 19 599 506[1][2] population_density_km2 = 82 
KGK (KLP) Pagtataya ng 2004
 -  Kabuuan US$183.162 bilyon (Ika-46)
 -  Per capita US$10,025 (Ika-65)
Salipi Leu (RON)
Pook ng oras EET (UTC+2)
 -  Tag-araw (DST) EEST (UTC+3)
Internet TLD .ro
Kodigong pantawag 40
Huwag ikalito sa Roma, Romana, at Romana.

Ang Romania ay isang bansa sa timog-silangang Europa at ang mga kalapit bansa nito ay ang Ukraine, Moldova, Hungary at mga bansang Serbia at Bulgaria, ang ilang bahagi rin ng bansang ito ay nasa paligid ng Dagat Itim at ang mga kabundukan ng Carphatia. Ang Romania ay kabilang din sa samahan ng NATO mula pa noong 2004 at naka-tayang sumali rin sa Unyong Europeo. Ito ay bahagi ng European Union mula noong 1 Enero 2007. Gayundin isang miyembro ng NATO mula noong 29 Marso 2004. Bukod dito, nag-aakda ng Latin Union, ang Francophonie at ang OSCE.

Etimolohiya[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang pangalan Romania ay nagmula sa Roma o ang Roman Empire (Eastern) at emphasizes ang mga pinagmulan ng mga bansa bilang isang lalawigan ng Roman Empire. Sa Late unang panahon, ang Roman Empire ay madalas na tinatawag sa Latin Romania. Ang ilang mga historians-claim na ang medyebal Byzantine Empire ay dapat na matawag Romania, ngunit ideya na ito ay hindi tinanggap. Ang pangalan "Romania" ay ginagamit din para sa mga grupo ng mga European lupain kung saan Romansa wika ay lumitaw.

Politika[baguhin | baguhin ang batayan]

Romania ay isang demokratikong republika. Ang mga mambabatas ng pamahalaan ng Romanian binubuo ng dalawang kamara, ang Senat (Senado), na may 137 mga miyembro (bilang ng 2004), at Camera Deputaţilor (Chamber of Deputies), na may 332 mga miyembro. Ang mga miyembro ng parehong kamara ay napili sa halalan gaganapin tuwing apat na taon. Ang chairman, chief executive, ay inihalal na rin sa pamamagitan ng mga sikat na boto sa bawat limang taon (hanggang sa 2004 ay apat na taon). Ng pangulo ng appoints ang prime ministro, na ulo ng gobyerno, na ang mga miyembro ay nasa i hinirang ng kanya. Ang pamahalaan ay sumasailalim sa isang parlyamentaryo boto ng pag-apruba.

Kasaysayan[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang makabagong Romania ay umusbong mula sa teritoryo ng makalumang Romanong probinsya ng Dacia, at nabuo ito noong 1859 mula sa pagsasanib ng Moldavia at Wallachia. Ang bagong bansa na tinawag nang Romania simula noong 1866, ay naging malaya mula sa Imperyong Ottoman noong 1877. Sa katapusan ng Unang Digmaang Pandaigdig, sumanib rin ang Transylvania, Bukovina at Bessarabia sa Kaharian ng Romania. Sa katapusan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ang mga teritoryo na bumubuo sa makabagong-panahong Moldova ay sinakop ng Unyong Sobyet, at nang maglaon ay naging isang sosyalistang republika at miyembro ng Warsaw Pact ang Romania. Pagkatapos ng Himagsikan ng 1989, ang Romania ay muling naging isang demokrasiya at kapitalistang ekonomiya.

Tingnan din[baguhin | baguhin ang batayan]

Mga sanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]




Usbong Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.