Pumunta sa nilalaman

Talaan ng mga punong-abalang lungsod ng Palarong Olimpiko

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya
Mapa ng mga punong-abalang lungsod at bansa ng modern Palarong Olimpiko sa Tag-init (kahel) at Taglamig (asul). Sa SVG file na ito, maaring i-tap or itapat sa lungsod upang malaman ang pangalan nito.

Ito ay talaan ng mga punong-abalang lungsod ng Palarong Olimpiko sa Tag-init at Taglamig, simula noong nagsimula ang modernong Olimpiko noong 1896. Mula noon, ang Palaro sa Tag-init ay kadalasan, ngunit hindi palaging, ipinagdiriwang ng apat na taon na kilala bilang Olimpiyad. Sa kasalukuyan, mayroon nang 28 Palarong Olimpiko sa Tag-init na ginanap sa 23 mga lungsod, at 23 Palarong Olimpiko sa Taglamig na ginanap sa 20 mga lungsod. Dagdag dito ang tatlong edisyon ng Palaro sa Tag-init at dalawang edisyon ng Palaro sa Taglamig na itinakdang gaganapin ngunit sa kalaunan ay nakansela dahil sa digmaan: Berlin (Tag-init) noong 1916; Tokyo/Helsinki (Tag-init) at Sapporo/Garmisch-Partenkirchen (Taglamig) noong 1940; at Londres (Tag-init) at Cortina d'Ampezzo, Italya (Taglamig) noong 1944. Ang Palarong Olimpiko sa Tag-init ng 1906 ay opisyal na pinahintulutan ganapin sa Atenas. Gayunpaman, noong 1949, napagpasyahan ng Pandaigdigang Lupong Olimpiko (IOC) na hindi kilalanin ang Palaro ng 1906.[1]

Ang Palarong Olimpiko ng Kabataan ay ginaganap tuwing apat na taon sa magkakasunod na mga kaganapan sa tag-init at taglamig na naaayon sa kasalukuyang format ng Palarong Olimpiko, bagaman baligtad sapagkat ang Palaro sa Taglamig ang ginaganap tuwing luksong taon sa halip na Palaro sa Tag-init. Ang unang edisyon ng Palaro sa Tag-init ay ginanap sa Singapore mula 14 hanggang 26 Agosto 2010 habang ang unang edisyon ng Palaron sa Taglamig ay ginanap sa Innsbruck, Awstriya mula 13 hanggang 22 Enero 2012.[2]

Limang lungsod ang napili ng IOC upang pangunahan ng paparating na mga Palarong Olimpiko: Tokyo para sa Palarong Olimpiko sa Tag-init 2020, Beijing para sa Palarong Olimpiko sa Taglamig 2022, Paris para sa Palarong Olimpiko sa Tag-init 2024, Milan-Cortina d'Ampezzo para sa Palarong Olimpiko sa Taglamig 2026, at Los Angeles para sa Palarong Olimpiko sa Tag-init 2028. Karagdagang dalawang lungsod naman ang napili ng IOC upang pangunahan ang paparating na Palarong Olimpiko ng Kabataan: Dakar para sa Palarong Olimpiko ng Kabataan sa Tag-init 2022 at ang lalawigan ng Gangwon para sa Palarong Olimpiko ng Kabataan sa Taglamig 2024.

Sa 2022, ang Beijing ang magiging kauna-unahang lungsod na gaganapan ng Palarong Olimpiko sa Tag-init at Taglamig. Labing-isang lungsod na ang naging punong-abala sa Palarong Olimpiko ng higit sa isang beses: Athens (Palarong Olimpiko sa Tag-init 1896 at 2004), Paris (Palarong Olimpiko sa Tag-init 1900, 1924 at 2024), Londres (Palarong Olimpiko sa Tag-init 1908, 1948 at 2012), St. Moritz (Palarong Olimpiko sa Taglamig 1928 at 1948), Lake Placid (Palarong Olimpiko sa Taglamig 1932 at 1980), Los Angeles (Palarong Olimpiko sa Tag-init 1932, 1984 at 2028), Cortina d'Ampezzo (Palarong Olimpiko sa Taglamig 1956 at 2026), Innsbruck (Palarong Olimpiko sa Taglamig 1964 at 1976 at Palarong Olimpiko ng Kabataan sa Taglamig 2012), Tokyo (Palarong Olimpiko sa Tag-init 1964 at 2020), Lillehammer (Palarong Olimpiko sa Taglamig 1994 at Palarong Olimpiko ng Kabataan sa Taglamig 2016), ang lalawigan ng Gangwon (Pyeongchang) (Palarong Olimpiko sa Taglamig 2018 at Palarong Olimpiko ng Kabataan sa Taglamig 2024) at Beijing (Palarong Olimpiko sa Tag-init 2008 at Palarong Olimpiko sa Taglamig 2022). Ang Estokolmo ang pinagganapan ng Palarong Olimpiko sa Tag-init 1912 at pangangabayong bahagi ng Palarong Olimpiko sa Tag-init 1956.[d] Ang Londres ang naging unang lungsod na naging abala sa tatlong Palarong Olimpiko sa Tag-init noong 2012. Ang Paris ay magiging pangalawang lungsod na gagawin ito sa Palarong Olimpiko sa Tag-init 2024, na susundan ng Los Angeles bilang ikatlo sa 2028. Ang Estados Unidos ay naging abala sa walong Olimpikong Laro, higit sa anumang bansa, na sinundan ng Pransya na may limang edisyon. Ang Suwisa, Gran Britanya, Awstriya, Kanada, Italya, Hapon at Alemanya ay naging bawat punong-abala sa tatlong Palarong Olimpiko.

Naging pangunahing punong-abala ng Palarong Olimpiko ang kontinente ng Europa (32 edisyon) at Kaamerikahan (14 na edisyon); pitong palaro naman ang pinangunahan ng Asya at dalawa naman sa Oceania. Noong 2010, ang Singapore ang naging kauna-unahang punong-abalang lungsod ng Palarong Olimpiko sa Timog-silangang Asya para sa kauna-unahang Palarong Olimpiko ng Kabataan, habang ang Rio de Janeiro ay naging kaunaunahang punong-abalang lungsod ng Palarong Olimpiko sa Timog Amerika sa Palarong Olimpiko sa Tag-init 2016, kasunod ng Buenos Aires sa Palarong Olimpiko ng Kabataan sa Tag-init 2018. Ang Palarong Olimpiko ng Kabataan sa Tag-init 2022 sa Dakar ay magiging kauna-unahang Palaro na gaganapin sa kontinente ng Aprika. Ang iba pang mga pangunahing rehiyong heograpiya na hindi pa naging punong-abala sa Palarong Olimpiko ay kinabibilangan ng Gitnang Silangang Asya, Gitnang Asya, ang subkontinenteng Indiyano, Gitnang Amerika at ang Karibe.

Ang pagpili sa mga punong-abalang lungsod ng Palaro ay karaniwang pinagbobotohan ng mga kasapi ng IOC ng pitong taon ang aga.[3] Ang proseso ng pagpili ay tumatagal ng humigit-kumulang dalawang taon. Sa unang yugto, ang anumang lungsod sa mundo ay maaaring magsumite ng isang aplikasyon upang maging isang punong-abalang lungsod. Pagkalipas ng 10 buwan, ang kumiteng ehekutibo ng IOC ay magpapasiya kung alin sa mga aplikanteng lungsod ang magiging opisyal na mga kandidato batay sa rekomendasyon ng isang tinalagang kumiteng tagapagsuri na sisiyasat sa mga aplikasyon. Sa ikalawang yugto, ang mga ang mga kandidatong sa pagkapunong-abalang lungsod ay sisiyasatin nang mabuti ng isang kumiteng tagapasuri, at pagkatapos ay magususmite ng huling maikling talaan ng mga lungsod na isasaalang-alang para sa pagpili. Ang punong-abalang lungsod ay pipiliin sa pamamagitan ng pagboto sa sesyon ng IOC, isang pangkalahatang pagpupulong ng mga kasapi ng IOC.[4]

Mga punong-abalang lungsod ng Palarong Olimpiko

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Mga lungsod na nag-host ng Summer at Winter Olympic Games

[baguhin | baguhin ang wikitext]
Key

     Kanselado   §   Postponed

Taon Punong-abalang lungsod Punong-abalang bansa Kontinente Tag-init Taglamig Pagbubukas na seremonya Pagsasara na seremonya Sang.
1896 Atenas  Gresya Europa I Abril 6 Abril 15
1900 Paris  Pransiya II Mayo 14 Oktubre 28
1904 San Luis[a]  Estados Unidos Hilagang Amerika III Hulyo 1 Nobyembre 23
1908 Londres[c] United Kingdom Gran Britanya Europa IV Abril 27 Oktubre 31
1912 Estokolmo  Suwesya V Mayo 5 Hulyo 22
1916 Berlin Imperyong Aleman Alemanya Europa VI Ipinagpaliban dulot ng WWI. [5]
1920 Antwerp[d]  Belhika Europa VII Abril 20 Setyembre 12 [6]
1924 Chamonix  Pransiya I Enero 25 Pebrero 5 [7]
Paris  Pransiya VIII Mayo 4 Hulyo 27 [8]
1928 San Moritz Switzerland Suwisa II Pebrero 11 Pebrero 19 [9]
Amsterdam Netherlands Olanda IX Mayo 17 Agosto 12 [10]
1932 Lawang Plasido  Estados Unidos Hilagang Amerika III Pebrero 4 Pebrero 15 [11]
Los Angeles  Estados Unidos X Hulyo 30 Agosto 14 [12]
1936 Garmisch-Partenkirchen Alemanya Alemanyang Nazi Europa IV Pebrero 6 Pebrero 16 [13]
Berlin Alemanya Alemanyang Nazi XI Agosto 1 Agosto 16 [14]
1940 Sapporo
Garmisch-Partenkirchen[e]
Imperyo ng Hapon Imperyong Hapon
Alemanya Alemanyang Nazi
Asya
Europa
V Ipinagpaliban dulot ng WWII. [5]
Tokyo
Helsinki[f]
Imperyo ng Hapon Imperyong Hapon
Pinlandiya Pinlandiya
XII
1944 Cortina d'Ampezzo Kingdom of Italy Italya Europa V
Londres United Kingdom Gran Britanya XIII
1948 San Moritz Switzerland Suwisa Europa V Enero 30 Pebrero 8
Londres United Kingdom Gran Britanya XIV Hulyo 29 Agosto 14
1952 Oslo Noruwega Noruwega VI Pebrero 14 Pebrero 25
Helsinki Pinlandiya Pinlandiya XV Hulyo 19 Agosto 3
1956 Cortina d'Ampezzo  Italya VII Enero 26 Pebrero 5
Melbourne
Estokolmo [g]
Australya Awstralya
Suwesya SuwesaB[]
Oceania
Europa
XVI Nobyembre 22
Hunyo 10
Disyembre 8
Hunyo 17
1960 Lambak Squaw  Estados Unidos Hilagang Amerika VIII Pebrero 18 Pebrero 28
Roma  Italya Europa XVII Agosto 25 Setyembre 11
1964 Innsbruck Austriya Awstriya IX Enero 29 Pebrero 9
Tokyo Hapon Hapon Asya XVIII Oktubre 10 Oktubre 24
1968 Grenoble  Pransiya Europa X Pebrero 6 Pebrero 18
Lungsod ng Mehiko Mehiko Mehiko Hilagang Amerika XIX Oktubre 12 Oktubre 27
1972 Sapporo Hapon Hapon Asya XI Pebrero 3 Pebrero 13
Myunik West Germany Kanlurang Alemanya Europa XX Agosto 26 Setyembre 11
1976 Innsbruck[j] Austriya Awstriya XII Pebrero 4 Pebrero 15
Montreal Canada Kanada Hilagang Amerika XXI Hulyo 17 Agosto 1
1980 Lawang Plasido  Estados Unidos XIII Pebrero 13 Pebrero 24
Moskow  Unyong Sobyet Europa[h] XXII Hulyo 19 Agosto 3
1984 Sarajevo  Yugoslavia Europa XIV Pebrero 7 Pebrero 19
Los Angeles  Estados Unidos Hilagang Amerika XXIII Hulyo 28 Agosto 12
1988 Calgary Canada Kanada XV Pebrero 13 Pebrero 28
Seoul  Timog Korea Asya XXIV Setyembre 17 Oktubre 2
1992 Albertville  Pransiya Europa XVI Pebrero 8 Pebrero 23
Barselona  Espanya XXV Hulyo 25 Agosto 9
1994 Lillehammer Noruwega Noruwega XVII Pebrero 12 Pebrero 27
1996 Atlanta  Estados Unidos Hilagang Amerika XXVI Hulyo 19 Agosto 4
1998 Nagano Hapon Hapon Asya XVIII Pebrero 7 Pebrero 22
2000 Sidney Australya Awstralya Oceania XXVII Setyembre 15 Oktubre 1
2002 Lungsod ng Lawang Asin  Estados Unidos Hilagang Amerika XIX Pebrero 8 Pebrero 24
2004 Atenas Gresya Gresya Europa XXVIII Agosto 13 Agosto 29
2006 Turino  Italya XX Pebrero 10 Pebrero 26
2008 Beijing[i]  Tsina Asya XXIX Agosto 8 Agosto 24
2010 Vancouver Canada Kanada Hilagang Amerika XXI Pebrero 12 Pebrero 28
2012 Londres United Kingdom Gran Britanya Europa XXX Hulyo 27 Agosto 12
2014 Sochi  Rusya XXII Pebrero 7 Pebrero 23
2016 Rio de Janeiro Brazil Brasil Timog Amerika XXXI Agosto 5 Agosto 21
2018 Pyeongchang  Timog Korea Asya XXIII Pebrero 9 Pebrero 25
2020 Tokyo Hapon Hapon XXXII Hulyo 23[15] Agosto 8[k]
2022 Beijing  Tsina XXIV Pebrero 4 Pebrero 20
2024 Paris  Pransiya Europa XXXIII Hulyo 26 Agosto 11
2026 Milan
Cortina d'Ampezzo
 Italya XXV Pebrero 6 Pebrero 22
2028 Los Angeles  Estados Unidos Hilagang Amerika XXXIV Hulyo 21 Agosto 6
2030 Alps  PransiyaEuropa XXVI Pebrero 1 Pebrero 17
2032 Brisbane  Australya Oceania XXXV Hulyo 23 Agosto 8
2034 Utah  Estados UnidosHilagang Amerika XXVII Pebrero 3 Pebrero 19

Mga punong-abalang lungsod ng ilang Palarong Olimipiko sa Tag-init at Taglamig

[baguhin | baguhin ang wikitext]
Talaan ng mga punong-abalang lungsod na nagdaos ng ilang edisyon ng Palarong Olimpiko
Kabuuan Punong-abalang lungsod Punong-abalang bansa Kontinente Tag-init Taglamig
3 London  Reyno Unido Europa 3 (1908, 1948, 2012)
Los Angeles  Estados Unidos Hilagang Amerika 3 (1932, 1984, 2028)
Paris  Pransiya Europa 3 (1900, 1924, 2024)
2 Albertville 2 (1992, 2030)
Atenas  Gresya 2 (1896, 2004)
Beijing  Tsina Asya 1 (2008)1 (2022)
Cortina D'Ampezzo  Italya Europa 2 (1956, 2026)
Innsbruck  Austriya 2 (1964,1976)
Lake Placid  Estados Unidos Hilagang Amerika 2 (1932, 1980)
Salt Lake City 2 (2002, 2034)
St. Moritz  Switzerland Europa 2 (1928, 1948)
Tokyo  Hapon Asya 2 (1964, 2020)

Bilang ng mga Palarong Olimpiko batay sa bansa

[baguhin | baguhin ang wikitext]
Mga nasyon na naging o magiging punong-abalang lungsod ng Palarong Olimpiko
  10 beses
  7 beses
  4 beses
  3 beses
  makalawa
  minsan
  Hindi kailanman naging punong-abalang lungsod


Talaan ng mga bansang nakahanay ayon sa bilang ng beses na naging punong-abalang lungsod ng Palarong Olimpiko
Kabuuan Punong-abalang bansa Kontinente Unang taon Huling taon Tag-init Taglamig
10  Estados Unidos Hilagang Amerika 1904 2034 5 (1904, 1932, 1984, 1996, 2028) 5 (1932, 1960, 1980, 2002, 2034)
7  Pransiya Europa 1900 2030 3 (1900, 1924, 2024) 4 (1924, 1968, 1992, 2030)
4  Italya 1956 2026 1 (1956) 3 (1944, 1968, 1992, 2026)
 Hapon Asya 1964 2020 1 (1940, 1964, 2020) 2 (1940, 1972, 1998)
3  Australya Oceania 1956 2032 3 (1956, 2000, 2032)
 Canada Hilagang Amerika 1976 2010 1 (1976) 2 (1988, 2010)
 Alemanya Europa 1936 1972 2 (1916, 1936, 1972) 1 (1936, 1940)
 Reyno Unido 1936 1972 3 (1908 1944, 1948, 2012)
2  Austriya 1964 1976 2 (1964, 1976)
 Tsina Asya 2008 2022 1 (2008) 1 (2022)
 Gresya Europa 1896 2004 2 (1896, 2004)
 Noruwega 1952 1994 2 (1952, 1994)
 Rusya
1980 2014 1 (1980) 1 (2014)
 Timog Korea Asya 1988 2018 1 (1988) 1 (2018)
 Switzerland Europa 1928 1948 2 (1928, 1940, 1948)
1  Belhika 1920 1920 1 (1920)
 Bosniya at Herzegovina
1984 1984 1 (1984)
 Brazil Timog Amerika 2016 2016 1 (2016)
 Pinlandiya Europa 1952 1952 1 (1952)
 Mehiko Hilagang Amerika 1968 1968 1 (1968)
 Netherlands Europa 1928 1928 1 (1928)
 Espanya 1992 1992 1 (1992)
 Suwesya 1912 1912 1 (1912)

Bilang ng mga Palarong Olimpiko batay sa rehiyon

[baguhin | baguhin ang wikitext]
No First

Year

Last

Year

Continent Summer
Olympics
Winter
Olympics
Total
1 1896 2030 Europa 17 (1896, 1900, 1908, 1912, 1916, 1920, 1924, 1928, 1936, 1940, 1944, 1948, 1952, 1960, 1972, 1980[h], 1992, 2004, 2012, 2024) 16 (1924, 1928, 1936, 1940, 1944, 1948, 1952, 1956, 1964, 1968, 1976, 1984, 1992, 1994, 2006, 2014[h], 2026, 2030) 33
2 1904 2028 Hilagang Amerika 7 (1904, 1932, 1968, 1976, 1984, 1996, 2016, 2028) 7 (1932, 1960, 1980, 1988, 2002, 2010, 2034) 14
3 1964 2022 Asya 4 (1940, 1964, 1988, 2008, 2020) 4 (1940, 1972, 1998, 2018, 2022) 8
4 1956 2032 Oceania 3 (1956, 2000, 2032) 3
5 2016 2016 Timog Amerika 1 (2016, 2016) 1
6 Aprika 0

Mga sanggunian

[baguhin | baguhin ang wikitext]
  1. Findling, John E.; Pelle, Kimberly D. (2004). Encyclopedia of the Modern Olympic Movement. Greenwood Publishing Group. p. 41. ISBN 978-0-313-32278-5.
  2. "FIS in favor of Youth Olympic Games". FIS. 8 Mayo 2007. Inarkibo mula sa orihinal noong 27 Setyembre 2007. Nakuha noong 20 Mayo 2007.
  3. Group, Taylor Francis (2003). The Europa World Yearbook. Taylor and Francis Group. p. 247. ISBN 978-1-85743-227-5.
  4. "Choice of the Host City". olympic.org. International Olympic Committee. Nakuha noong 2009-06-04.
  5. 1 2 Durántez, Conrado (Abril–Mayo 1997). "The Olympic Movement, a twentieth-century phenomenon" (PDF). Olympic Review. XXVI (14): 56–57. Inarkibo mula sa orihinal (PDF) noong 2012-03-18. Nakuha noong 2020-04-15.
  6. "Antwerp 1920". olympic.org. Nakuha noong 23 Enero 2011.
  7. "Chamonix 1924". olympic.org. Nakuha noong 23 Enero 2011.
  8. "Paris 1924". olympic.org. Nakuha noong 23 Enero 2011.
  9. "St. Moritz 1928". olympic.org. Nakuha noong 23 Enero 2011.
  10. "Amsterdam 1928". olympic.org. Nakuha noong 23 Enero 2011.
  11. "Lake Placid 1932". olympic.org. Nakuha noong 23 Enero 2011.
  12. "Los Angeles 1932". olympic.org. Nakuha noong 23 Enero 2011.
  13. "Garmisch-Partenkirchen 1936". olympic.org. Nakuha noong 23 Enero 2011.
  14. "Berlin 1936". olympic.org. Nakuha noong 23 Enero 2011.
  15. IOC Media Relations Team. "IOC, IPC, TOKYO 2020 ORGANISING COMMITTEE AND TOKYO METROPOLITAN GOVERNMENT ANNOUNCE NEW DATES FOR THE OLYMPIC AND PARALYMPIC GAMES TOKYO 2020". olympic.org. Nakuha noong 30 Marso 2020.
  16. "St Louis 1904". International Olympic Committee. Nakuha noong 29 July 2008.
  17. "St. Louis gets Olympic Games; International Committee Sanctions the Change for the World's Fair in 1904" (PDF). The New York Times. Blg. 12 February 1903. Nakuha noong 29 July 2008.
  18. Karl Lennartz. "The 2nd International Olympic Games In Athens 1906" (PDF). Journal of Olympic History. Blg. Dec. 2001–Jan. 2002. Inarkibo mula sa orihinal (PDF) noong 23 Septiyembre 2018. Nakuha noong 26 May 2019. {{cite news}}: Check date values in: |archive-date= ()
  19. "Rome Games moved to London". realclearsports.com. 2008. Inarkibo mula sa orihinal noong 9 May 2015. Nakuha noong 23 January 2011.
  20. "Stockholm/Melbourne 1956". Swedish Olympic Committee. Inarkibo mula sa orihinal noong 9 October 2008. Nakuha noong 1 August 2008.
  21. Tim Pile. "Hong Kong saddles up for the Olympics". The Daily Telegraph. Blg. 25 June 2008. London. Nakuha noong 29 July 2008.
  22. "2008 Beijing Olympic home page". International Olympic Committee. Nakuha noong 4 May 2008.