Pumunta sa nilalaman

Bogo

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya
Bogo

Lungsod ng Bogo
Lungsod
Mapa ng Cebu na nagpapakita ng lokasyon ng Bogo
Mapa ng Cebu na nagpapakita ng lokasyon ng Bogo
Map
Bogo is located in Pilipinas
Bogo
Bogo
Lokasyon sa Pilipinas
Mga koordinado: 11°01′N 124°00′E / 11.02°N 124°E / 11.02; 124
Bansa Pilipinas
RehiyonGitnang Kabisayaan (Rehiyong VII)
LalawiganCebu
DistritoPang-apat na Distrito ng Cebu
Mga barangay29 (alamin)
Pagkatatag1850
Ganap na LungsodHunyo 16, 2007
Pamahalaan
 • Manghalalal57,046 botante (2025)
Lawak
 [1]
 • Kabuuan103.52 km2 (39.97 milya kuwadrado)
Populasyon
 (Senso ng 2024)
 • Kabuuan90,187
 • Kapal870/km2 (2,300/milya kuwadrado)
 • Kabahayan
23,260
Ekonomiya
 • Kaurian ng kitaika-4 na klase ng kita ng lungsod
 • Antas ng kahirapan27.60% (2021)[2]
 • Kita₱ 1,098 million (2022)
 • Aset₱ 2,183 million (2022)
 • Pananagutan₱ 424.7 million (2022)
 • Paggasta₱ 912 million (2022)
Sona ng orasUTC+8 (PST)
Kodigong Pangsulat
6010
PSGC
072211000
Kodigong pantawag32
Uri ng klimaTropikal na monsoon na klima
Mga wikaSebwano
Tagalog
Websaytcityofbogocebu.gov.ph

Ang Lungsod ng Bogo ay isang lungsod sa lalawigan ng Cebu, Pilipinas. Ayon sa senso ng 2024, ito ay may populasyon na 90,187 sa may 23,260 na kabahayan.

Simbahan ng San Vicente sa Bogo, Cebu

Kasaysayan

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Padron:Tala ng Hat Ang mga unang naitalang pamayanan sa Bogo ay mula pa noong ika-17 siglo. Ang lungsod ay ipinangalan sa isang puno ng Bogo (Garuga floribunda) sa baybayin na nagsilbing poste ng palitan sa kinaroroonan ng pantalan ng lungsod. Noong dekada 1920, naitatag ang malalaking plantasyon ng tubo.[3]

Noong Hunyo 16, 2007, naging lungsod ang Bogo matapos ratipikasyonan ang Republic Act 9390 ng 97.82% ng mga botante.[4]

Idineklara ng Korte Suprema na labag sa konstitusyon ang batas ng pagiging lungsod ng Bogo at 15 iba pang lungsod matapos ang isang petisyong inihain ng Liga ng mga Lungsod ng Pilipinas sa desisyon nito noong Nobyembre 18, 2008. Noong Disyembre 22, 2009, ang batas ng pagiging lungsod ng Bogo at 15 iba pang munisipalidad ay muling nabawi ang katayuan nito bilang mga lungsod matapos baligtarin ng korte ang desisyon nito noong 2008. Noong Agosto 23, 2010, ibinalik ng korte ang desisyon nito noong 2008, na naging dahilan upang maging regular na munisipalidad ang Bogo at 15 lungsod. Sa wakas, noong Pebrero 15, 2011, muling naging lungsod ang Bogo kasama ang 15 munisipalidad na nagdeklara na ang pagbabago sa pagiging lungsod ay nakakatugon sa lahat ng legal na kinakailangan. Kinilala ng Liga ng mga Lungsod ng Pilipinas ang pagiging lungsod ng Bogo at 15 iba pang lungsod noong Hulyo 19, 2013.[5][6]

Ang bagong Bogo City Hall ay pinasinayaan noong Abril 19, 2013, ni Pangulong Benigno Aquino III.[7] Nang sumunod na taon, noong Nobyembre 8, tinamaan ng Bagyong Haiyan (Yolanda) ang hilagang Cebu, kabilang ang Bogo, na nag-iwan ng 90% ng mga tao na walang tirahan at pumatay ng 13 katao.[8]

Nagtamo ng malawakang pinsala ang lungsod noong lindol sa Cebu noong 2025 noong Setyembre 30; 30 sa 72 na naitala na pagkamatay ay nagmula sa Bogo.[9]

Heograpiya

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Ang Bogo ay matatagpuan sa hilagang-silangang baybayin ng lalawigan ng Cebu, sa pangunahing isla ng Cebu. Ito ay 99 kilometro (62 mi) mula sa Cebu City at mapupuntahan sa pamamagitan ng lupa at dagat. Ang Bogo ay may lawak na 103.5 kilometro kuwadrado (40.0 mi kuw), na bumubuo ng 2.3% ng lawak ng isla ng Cebu at 2.1% ng kabuuang lawak ng lupain ng lalawigan ng Cebu.

Ang Bogo ay napapaligiran sa hilaga ng bayan ng Medellin, sa kanluran ng bayan ng San Remigio, sa silangan ng Dagat Camotes, at sa timog ng bayan ng Tabogon.

Mga Barangay

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Ang Lungsod ng Bogo ay nahahati sa 29 mga barangay.

  • Cogon (Pob.)
  • Anonang Norte
  • Anonang Sur
  • Banban
  • Binabag
  • Bungtod (Pob.)
  • Carbon (Pob.)
  • Cayang
  • Dakit
  • Don Pedro Rodriguez
  • Gairan
  • Guadalupe
  • La Paz - Barangay Captain: Hon. Marlou T. Ancajas
  • La Purisima Concepcion (Pob.)
  • Libertad
  • Lourdes (Pob.)
  • Malingin
  • Marangog
  • Nailon
  • Odlot
  • Pandan (Pandan Heights)
  • Polambato
  • Sambag (Pob.)
  • San Vicente (Pob.)
  • Santo Niño
  • Santo Rosario (Pob.)
  • Siocon
  • Taytayan
  • Sudlonon

Klima

[baguhin | baguhin ang wikitext]
Datos ng klima para sa {{{location}}}
Buwan Ene Peb Mar Abr May Hun Hul Ago Set Okt Nob Dis Taon
[kailangan ng sanggunian]

Demograpiko

[baguhin | baguhin ang wikitext]
Senso ng populasyon ng
Bogo
TaonPop.±% p.a.
1903 14,915—    
1918 23,464+3.07%
1939 27,517+0.76%
1948 26,132−0.57%
1960 29,841+1.11%
1970 38,055+2.46%
1975 39,144+0.57%
1980 42,444+1.63%
1990 51,083+1.87%
1995 57,509+2.24%
2000 63,869+2.27%
2007 69,123+1.10%
2010 69,911+0.41%
2015 78,120+2.14%
2020 88,867+2.57%
Sanggunian: PSA[10][11][12][13]

Silipin din

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Mga kilalang personalidad

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Mga sanggunian

[baguhin | baguhin ang wikitext]
  1. ↑ "Province: Cebu". PSGC Interactive. Quezon City, Philippines: Philippine Statistics Authority. Nakuha noong 12 Nobyembre 2016.
  2. ↑ "PSA Releases the 2021 City and Municipal Level Poverty Estimates". Pangasiwaan ng Estadistika ng Pilipinas. 2 Abril 2024. Nakuha noong 28 Abril 2024.
  3. ↑ Balonzo, Reinnard (Oktubre 5, 2025). "MABILIS NA IMPORMASYON: Ang sentro ng lindol sa Bogo City, Cebu". Rappler (sa wikang Ingles). Nakuha noong Oktubre 6, 2025.
  4. ↑ Philippine Daily Inquirer 2007.
  5. ↑ "16 na bagong lungsod ang kinilala bilang mga miyembro ng LCP (Naka-archive)". Sun Star News. Hulyo 19, 2013. Inarkibo mula sa orihinal noong Mar 7, 2018. Nakuha noong March 6, 2018.
  6. ↑ "Sa wakas ay kinilala ng Liga ang 16 na 'hindi kwalipikado' na lungsod". Rappler. Hulyo 19, 2013. Nakuha noong Marso 6, 2018.
  7. ↑ Eddie O Barrita (Abril 19, 2013). "Ikakakampanya ni PNoy ang mga lokal na taya sa Cebu sa Biyernes, bubuksan ang P250M city hall ng Bogo". Media ng Bayan. Inarkibo mula sa orihinal noong .
  8. ↑ Pagwasak sa Hilagang Cebu, Pilipinas, Sunstar Daily. Kinuha noong Enero 2, 2014.
  9. ↑ "Binisita ni Marcos ang Bogo City na tinamaan ng lindol habang ang bilang ng mga namatay sa Cebu ay tumaas sa 72". Philippine Daily Inquirer. Oktubre 2, 2025. Nakuha noong Oktubre 2, 2025.
  10. ↑ Census of Population (2015). "Region VII (Central Visayas)". Total Population by Province, City, Municipality and Barangay. PSA. Nakuha noong 20 Hunyo 2016.{{cite encyclopedia}}: CS1 maint: numeric names: authors list (link)
  11. ↑ Census of Population and Housing (2010). "Region VII (Central Visayas)". Total Population by Province, City, Municipality and Barangay. NSO. Nakuha noong 29 Hunyo 2016.{{cite encyclopedia}}: CS1 maint: numeric names: authors list (link)
  12. ↑ Censuses of Population (1903–2007). "Region VII (Central Visayas)". Table 1. Population Enumerated in Various Censuses by Province/Highly Urbanized City: 1903 to 2007. NSO.{{cite encyclopedia}}: CS1 maint: numeric names: authors list (link) CS1 maint: url-status (link)
  13. ↑ "Province of Cebu". Municipality Population Data. Local Water Utilities Administration Research Division. Nakuha noong Disyembre 17, 2016.
  14. ↑ Manila Standard Today, Ronnie Nathanielsz (Setyembre 8, 2013). "Pag-alala sa isa sa pinakadakilang kwento ni The Flash Elorde". Inarkibo mula sa orihinal noong Nobyembre 4, 2014. Nakuha noong Enero 14, 2015.
  15. ↑ RA7160 1991.
  16. ↑ Bogo Online 1965.

Panlabas na kawing

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Usbong Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.

Nagmula sa "https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Bogo&oldid=2197235"