Malayong Silangan

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Para sa ibang gamit, tingnan ang Malayong Silangan (paglilinaw).
Malayong Silangan (Dulong Silangan)
Far East
Far east1.png
Kinaroroonan ng Malayong Silangan ayon na rin sa kahulugang heograpiko
Chinese name
Tradisyonal na Intsik 遠東
Pinapayak na Intsik 远东
Kahulugang literal Malayong Silangan
Pangalang Burmes
Burmes အရှေ့ဖျား ဒေသ
IPA [ʔəʃḛbjá dèθa̰]
Vietnamese name
Quốc ngữ Viễn Đông
Thai name
Thai ตะวันออกไกล
Tawan-oak klai
Korean name
Hangul 극동
Hanja 極東
Mongolian name
Mongolian Als Dornod
Japanese name
Kanji 極東
Malay name
Malay تيمور جاوء
Timur Jauh
Indonesian name
Indonesian Timur Jauh
Filipino name
Tagalog Silanganan (poetiko)
Malayong Silangan (literal)
Portuguese name
Portuguese Extremo Oriente
Russian name
Russian Дальний Восток
Pagbigkas sa Ruso: ˈdalʲnʲɪj vɐˈstok
Romanization Dál'niy Vostók

Ang Malayong Silangan o Dulong Silangan (Ingles: Far East) ay isang salitang panheograpiya na kadalasang tumutukoy sa Silangang Asya (kasama ang Hilagang-silangag Asya), ang Malayong Silangang Rusya (bahagi ng Hilagang Asya), at Timog-silangang Asya.[1] Minsang isinasama rin ang Timog Asia para sa mga kadahilanang ekonomiko at kalinangan.[2] Unang ginamit ang salitang "Far East" sa wikang Ingles sa mga diskursong heopolitika sa Europa noong ika-12 dantaon. Tinukoy ang Malayong Silangan bilang "pinakamalayo" sa tatlong "mga silangan", sa labas ng Malapit na Silangan (Near East) at ng Gitnang Silangan (Middle East). Gayon din, noong Dinastiyang Qing ng ika-19 at unang bahagi ng ika-20 mga dantaon ang salitang "Tàixī (泰西)" – iyan ay anumang mas-kanluran sa mundong Arabe – ay ginamit upang matukoy ang mga bansang Kanluranin.

Mula noong dekada-1960, ang "Silangang Asya" ay naging pinakakaraniwang tawag sa rehiyon sa pandaigdigang mga outlet ng midyang pangmasa.[3][4]

Mga teritoryo at rehiyon na kagawianing sinasama sa terminong Malayong Silangan[baguhin | baguhin ang batayan]

Pangalan ng rehiyon[5] at
teritoryo, kasama ang watawat
Lawak
(km²)
Populasyon
Kapal ng populasyon
(per km²)
Kabisera Mga uri ng pamahalaan Pananalapi Mga kinikilalang wika
Hilagang Asya
Rusya Rusya[6] 6,952,600[7] 8,371,257[7] 1.2 Mosku Pederal na republikang kalahi-pampanguluhan Rublo Ruso at
27 ibang mga co-opisyal na wika
Timog-silangang Asya
 Brunei 5,765 417,200 72.11 Bandar Seri Begawan Ganap na Sultanatong Islamiko Dolyar ng Brunei Malay at Ingles
 Cambodia 181,035 16,245,729 81.8 Phnom Penh Monarkiyang konstitusyonal Riel Khmer
 Pulo ng Christmas[8] 135 1,843 10.39 Flying Fish Cove Teritoryong panlabas ng Australya Dolyar ng Australya Wala[9]
 Kapuluang Cocos (Keeling)[10] 14 544 43.0 West Island Teritoryong panlabas ng Australya Dolyar ng Australya Wala[11]
 Indonesya 1,904,569 261,115,456 138.0 Jakarta Republikang pampanguluhan Rupiah Indones
 Laos 237,955 6,758,353 26.7 Vientiane Socialist Republic Kip Lao
 Malaysia 330,803 32,049,700 92.0 Kuala Lumpur Pederal na monarkiyang konstitusyonal,
Demokrasyang parlamentaryo
Ringgit Malay
 Myanmar (Burma) 676,578 53,582,855 76.0 Naypyidaw Pinag-isang pampanguluhang
republikang konstitusyonal
Kyat Birmano
 Pilipinas 300,000 100,981,437 336.0 Maynila Pinag-isang pampanguluhang
republikang konstitusyonal
Piso Filipino at Ingles
 Singapore 722.5 5,638,700 7,804.0 Singapore Republikang parlamentaryo Dolyar ng Singapore Malay, Ingles,
Mandarin, at Tamil
 Thailand 513,120 68,863,514 132.1 Bangkok Monarkiyang konstitusyonal,
Demokrasyang parlamentaryo sa ilalim ng military junta
Baht Thai
 Silangang Timor (Timor-Leste) 15,410 1,167,242 78.0 Dili Republikang parlamemtaryo Dolyar ng Estados Unidos / Mga baryang sentimo Tetum at Portuges
 Vietnam 331,212 94,569,072 276.03 Hanoi Isang-partidong estado,
Republikang sosyalista
đồng Biyetnames
Silangang Asya
 Tsina[12] 9,598,094[13]
1,371,821,094[14] 145.0 Beijing Isang-partidong republikang sosyalista Yuan (Renminbi) Wikang Mandarin[15]
 Hong Kong[16] 1,108 7,448,900 6,777.0 Hong Kong Natatanging rehiyong pampangasiwaan
ng Republikang Bayan ng Tsina.
Dolyar ng Hong Kong Tsino,[17]
Ingles
 Hapon 377,973 126,440,000 334.0 Tokyo Demokrasyang parlamentaryo,
Monarkiyang konstitusyonal
Yen Wala[18]
 Macau[19] 115.3 653,100 21,340.0 Macau Natatanging rehiyong pampangasiwaan
ng Republikang Bayan ng Tsina
Pataca Tsino,[20]
Portuges
 Mongolia 1,566,000 3,081,677 1.97 Ulaanbaatar Republikang parlamentaryo Tögrög Monggol
 Hilagang Korea 120,540 25,368,620 212.0 Pyongyang Pinag-isang diktadurang Juche
Republikang sosyalista
Won ng Hilagang Korea Koreano
 Timog Korea 100,363 51,446,201 507.0 Seoul Republikang pampanguluhan Won ng Timog Korea Koreano
 Taiwan[21] 36,197 23,577,271 650.0 Taipei Sistemang kalahi-pampanguluhan Dolyar ng Bagong Taiwan Mandarin

Mga lungsod[baguhin | baguhin ang batayan]

Tingnan din[baguhin | baguhin ang batayan]

Talababa[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. "Oxford Dictionaries - Dictionary, Thesaurus, & Grammar". askoxford.com.
  2. The 'Far Eastern Economic Review' for example covers news from India and Sri Lanka.
  3. "A menagerie of monikers". The Economist. 7 January 2010. Hinango noong 9 July 2011.
  4. Reischauer, Edwin and John K Fairbank, East Asia: The Great Tradition, 1960.
  5.   Mga rehiyon ng kontinente alinsunod sa mapang ito ng pag-uuri ng UN, maliban sa 12. Depende sa mga depinisiyon, maraming mga teritoryo na nakasipi sa baba (mga talababang 6, 11-13, 15, 17-19, 21-23) ay maaaring nasa isa o kapuwang mga kontinente ng Asya at Europa, Aprika, o Oceania.
  6.   Pangkalahatang itinuturing na bansang transkontinental Rusya, sa Silangang Europa (rehiyon ng UN) at Hilagang Asya; ang mga bilang ng populasyon at lawak ay para lamang sa bahaging Asyano.
  7. 7.0 7.1 Kasama lamang ang lugar ng Malayong Silangang Pederal na Distrito.
  8.   Ang Pulo ng Christmas ay isang Teritoryong Panlabas ng Australya.
  9. Walang katayuang de jure ang Ingles sa Pulo ng Christmas at sa Australya, ngunit ito ang wikang de facto sa komunikasyon sa pamahalaan.
  10.   Ang Kapuluang Cocos (Keeling) ay isang Teritoryong Panlabas ng Australya.
  11. Walang katayuang de jure ang Ingles sa Kapuluang Cocos (Keeling) at sa Australya, ngunit ito ang wikang de facto sa komunikasyon sa pamahalaan.
  12.   Karaniwang kilala nang payak ang estado bilang "China", na sinama ng kapangalang entidad at kabihasnan (Tsina). Ang mga binigay na bilang ay para lamang sa Kalupaang Tsina at hindi kasama ang Hong Kong, Macau, at Taiwan.
  13. Kasama ang mga lugar na pinamumunuan ng PRC (Aksai Chin at Trans-Karakoram Tract, kapuwa mga teritoryong inaangkin ng India).
  14. Nakatakang impormasyon ay para lamang sa Kalupaang Tsina. Hindi kasama ang natatanging rehiyong pang-administratibo (iyan ay Hong Kong at Macau) at ang mga teritoryong pulo sa ilalim pamumuno ng Republika ng Tsina (na kinabibilangan ng mga pulo ng Taiwan, Quemoy, at Matsu).
  15. "Law of the People's Republic of China on the Standard Spoken and Written Chinese Language (Order of the President No.37)". Chinese Government. 31 October 2000. Hinango noong 21 June 2013. For purposes of this Law, the standard spoken and written Chinese language means Putonghua (a common speech with pronunciation based on the Beijing dialect) and the standardized Chinese characters.
  16.   Ang Hong Kong ay isang Natatanging Rehiyong Pampangasiwaan ng Republikang Bayan ng Tsina
  17. Walang tiyak na kaurian ng Tsino ay opisyal sa teritoryo. Karaniwang nagsasalita ang mga residente ng Kantones, ang de facto na pamantayang panrehiyon.
  18. Hindi pa nakakapagpasa ng batas ang Pambansang Diet (lehislatura) ng Hapon na ang opisyal na wika ay Hapones.
  19.   Ang Macau ay isang Natatanging Rehiyong Pampangasiwaan ng Republikang Bayan ng Tsina.
  20. Walang tiyak na kaurian ng Tsino ay opisyal sa teritoryo. Karaniwang nagsasalita ang mga residente ng Kantones, ang de facto na pamantayang panrehiyon.
  21.   Ang mga bilang ay para sa lugar na nasa ilalim ng de facto na pamumuno ng pamahalaang Republika ng Tsina (ROC), kadalasang tinatawag na Taiwan. Buong inaangkin ito ng PRC; pakitingnan ang estadong politikal ng Taiwan.

Talasanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

Padron:Asia topics