Iligan

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
(Idinirekta mula sa Lungsod ng Iligan)
Jump to navigation Jump to search
Iligan

Dakbayan sa Iligan

Lungsod ng Iligan
Iligan City
2010.08.25 Fra Quezon Avenue IV.JPG
Palayaw: 
Industrial Center of the South and City of Majestic Waterfalls
Mapa ng Lanao del Norte na nagpapakita ng lokasyon ng Iligan.
Mapa ng Lanao del Norte na nagpapakita ng lokasyon ng Iligan.
Iligan is located in Pilipinas
Iligan
Iligan
Lokasyon sa Pilipinas
Mga koordinado: 8°14′N 124°15′E / 8.23°N 124.25°E / 8.23; 124.25Mga koordinado: 8°14′N 124°15′E / 8.23°N 124.25°E / 8.23; 124.25
BansaPilipinas
RehiyonHilagang Mindanao (Rehiyong X)
LalawiganLanao del Norte
DistritoNag-iisang Distrito ng Lanao del Norte
Mga barangay44
Ganap na Bayan1832
Ganap na LungsodHunyo 16, 1950
Pamahalaan
 • Punong LungsodLawrence Lluch Cruz (LDP-NPC)
 • Pangalawang Punong LungsodHenry C. Dy (LDP-GO)
Lawak
[1]
 • Kabuuan813.37 km2 (314.04 milya kuwadrado)
Populasyon
 (Senso ng 2015)
 • Kabuuan342,618
 • Kapal420/km2 (1,100/milya kuwadrado)
 • Kabahayan
74,647
Sona ng orasUTC+8 (PST)
Kodigong Pangsulat
9200
PSGC
103504000
Kodigong pantawag63
Websaytwww.iligan.gov.ph

Ang Lungsod ng Iligan (Cebuano: Dakbayan sa Iligan; Ingles: Iligan City) ay isang mataas ang pagka-urbanisadong lungsod na nasa hilaga ng lalawigan ng Lanao del Norte, Pilipinas, at dati itong kabisera ng nasabing lalawigan. Humigit-kumulang 795 kilometro ang layo nito mula sa timog-silangan ng Maynila. Ayon sa 2015 senso, ito ay may populasyon na 342,618 sa may 74,647 na kabahayan.

Etimolohiya[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang salitang Iligan ay mula sa salitang Higaonon na iligan o ilijan na nangangahulugan "kuta ng tanggulan" laban sa madalas na pag-atake ng mga pirata at iba pang tribo sa Mindanao.

Kasaysayan[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang mga luma at bagong gusali sa Kalye Lluch, Iligan

Sa nayon ng Bayug nagsimula ang lungsod ng Iligan, apat (4) na kilometro hilaga ng kasalukuyang Poblacion. Ito ang naging pinakaunang pamayanan ng mga katutubo bago dumating ang mga Kastila. Nabago ang kadalisayan ng lahi ng mga taal na mamamayan ng lugar nang magsimulang magdatingan noong huling bahagi ng ika-16 na dantaon ang mga dayong Bisaya mula sa kaharian sa pulo ng Panglao.

Ayon sa mananalaysay na Hesuwita na si Francisco Combes, sinakop ng hari ng ng Mollucas ang Panglao na naging dahilan ng pag-alis nang maraming bilang ng mga mamamayan nito patungo sa kasalukuyang Dapitan, Zamboanga del Norte.

Pagiging Lungsod[baguhin | baguhin ang batayan]

Abenida Quezon sa Iligan

Gamit ang mga hangganan nito noong ito ay isang bayan pa, ginawang lungsod ang Iligan noong Hunyo 16, 1950.[2] Inihayag na unang klaseng lungsod ang Iligan noong 1969 at inuri muli bilang Uring "A" na unang klaseng lungsod noong Hulyo 1, 1977 sa kapangyarihan ng PD. Bilang 465. Noong 1983, inuri muli itong isang mataas na urbanisadong lungsod.

Heograpiya[baguhin | baguhin ang batayan]

Naghahanggan ang Lungsod ng Iligan sa hilaga sa tatlong bayan ng Misamis Oriental, ang Lugait, Manticao at Opol, at sa tatlong bayan ng Lanao del Norte sa timog; ang mga bayan ng Baloi, Linamon at Tagoloan; at sa mga bayan ng Kapai, at Tagoloan II sa Lanao del Sur. Naghahanggan din naman sa hilagang silangan ang lungsod sa Lungsod ng Cagayan de Oro, sa silangan sa bayan ng Talakag, Bukidnon, at sa kanluran sa Look ng Iligan.

Mamamayan at Kultura[baguhin | baguhin ang batayan]

Pangunahing Kristiyanismo ang relihiyon sa lungsod ng Iligan(93.61%), kung saan karamihan dito ay kabilang sa Simbahang Katoliko. Cebuano ang pangunahing wikang sinasalita sa lungsod.

Mga Barangay[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang Lungsod ng Iligan ay nahahati sa 44 na mga barangay, kung saan 6 ang urban at 38 ang rural.

  • Abuno
  • Acmac
  • Bagong Silang
  • Bayug
  • Bonbonon
  • Bunawan
  • Buru-un
  • Dalipuga
  • Del Carmen
  • Digkilaan
  • Ditucalan
  • Dulag
  • Hinaplanon
  • Hindang
  • Kalilangan
  • Kiwalan
  • Lanipao
  • Luinab
  • Maria Cristina
  • Mahayahay
  • Mainit
  • Mandulog
  • Pala-o
  • Panoroganan
  • Poblacion
  • Puga-an
  • Rogongon
  • San Miguel
  • San Roque
  • Santiago
  • Saray-Tibanga (Saray)
  • Santa Elena (Tominobo Ilaya)
  • Santa Filomena
  • Santo Rosario
  • Suarez
  • Tambacan
  • Tibanga
  • Tipanoy
  • Tomas Cabili (Tominobo Proper)
  • Tubod
  • Ubaldo Laya
  • Upper Hinaplanon
  • Upper Tominobo
  • Villaverde

Media[baguhin | baguhin ang batayan]

TV[baguhin | baguhin ang batayan]

  • ABS-CBN Northern Mindanao (Channel 4 in Cagayan de Oro Relay)
  • RMN DXIC TeleRadyo 7
  • GMA 11

Radyo[baguhin | baguhin ang batayan]

AM[baguhin | baguhin ang batayan]

  • RMN DXIC 711
  • IBC DXWG Radyo Budyong 855
  • DXBI Bombo Radyo 927
  • DXRJ 1476

FM[baguhin | baguhin ang batayan]

  • Barangay FM 90.1
  • 92.1 Radyo Totoo
  • MOR 92.9
  • 95.1 Brigada News FM
  • 99.3 Yes The Best
  • 100.1 Hope Radio
  • 100.9 Bandrea News FM
  • 102.3 iFM
  • 103.1 Wild FM
  • 105.5 Radyo Pilipinas
  • 107.1 Love Radio

Demograpiko[baguhin | baguhin ang batayan]

Senso ng populasyon ng
Iligan
TaonPop.±% p.a.
1903 2,872—    
1918 10,078+8.73%
1939 28,273+5.03%
1948 25,725−1.04%
1960 58,433+7.07%
1970 104,493+5.98%
1975 118,778+2.60%
1980 167,358+7.10%
1990 226,568+3.08%
1995 273,004+3.56%
2000 285,061+0.93%
2007 308,046+1.08%
2015 342,618+1.34%
Sanggunian: PSA[3][4][5][6]


Mga sanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. "Province: Lanao del Norte". PSGC Interactive. Quezon City, Philippines: Philippine Statistics Authority. Nakuha noong 12 Nobyembre 2016.
  2. "R.A. No. 525, Iligan City Charter". LawPH.com. Nakuha noong 2011-04-09.
  3. Census of Population (2015). "Region X (Northern Mindanao)". Total Population by Province, City, Municipality and Barangay. PSA. Nakuha noong 20 Hunyo 2016.
  4. Census of Population and Housing (2010). "Region X (Northern Mindanao)". Total Population by Province, City, Municipality and Barangay. NSO. Nakuha noong 29 Hunyo 2016.
  5. Censuses of Population (1903–2007). "Region X (Northern Mindanao)". Table 1. Population Enumerated in Various Censuses by Province/Highly Urbanized City: 1903 to 2007. NSO.
  6. "Province of Lanao del Norte". Municipality Population Data. Local Water Utilities Administration Research Division. Nakuha noong Disyembre 17, 2016.

Mga panlabas na kawing[baguhin | baguhin ang batayan]