Praseodimyo

Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
ceriumpraseodymiumneodymium
-

Pr

Pa
Kaanyuan
grayish white
Pangkalahatang Katangian
Pangalan, simbolo, bilang praseodymium, Pr, 59
Bigkas /przəˈdɪmiəm/
pray-zee-ə-DIM-ee-əm[1]
Kategorya ng elemento lanthanide
Pangkat, Piryud, Bloke n/a6, f
Batayang atomikong bigat 140.90765g·mol−1
Kompigurasyon ng elektron [Xe] 4f3 6s2
Mga Elektron kada talukab 2, 8, 18, 21, 8, 2 (Larawan)
Pisikal na Katangian
Anyo solid
Densidad (malapit sa t.k.) 6.77 g·cm−3
Densidad ng likido sa m.p. 6.50 g·cm−3
Punto ng pagkalusaw 1208 K, 935 °C, 1715 °F
Punto ng pagkulo 3793 K, 3520 °C, 6368 °F
Init ng pagsasanib 6.89 kJ·mol−1
Init ng baporisasyon 331 kJ·mol−1
Espesipikong kapasidad sa init (25 °C) 27.20 J·mol−1·K−1
Presyur ng tampuok
P/Pa 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T/K 1771 1973 (2227) (2571) (3054) (3779)
Katangiang Atomiko
Estadong oksidadyon 4, 3, 2 (mildly basic oxide)
Elektronegatibidad 1.13 (Iskala ni Pauling)
Mga enerhiya sa pagbuo ng ion Una: 527 kJ·mol−1
Ikalawa: 1020 kJ·mol−1
Ikatlo: 2086 kJ·mol−1
Atomikong rayos 182 pm
Kobalenteng rayos 203±7 pm
Iba pa
Estruktura ng kristal hexagonal
Panunurang magnetiko paramagnetic[2]
Elektrikal na kasagwilan (r.t.) (α, poly)
0.700 µΩ·m
Termal na konduktibidad (300 K) 12.5 W·m−1·K−1
Termal na paglawak (r.t.) (α, poly) 6.7 µm/(m·K)
Bilis ng tunog (thin rod) (20 °C) 2280 m/s
Modulus ni Young (α form) 37.3 GPa
Shear modulus (α form) 14.8 GPa
Bulk modulus (α form) 28.8 GPa
Rasyo ni Poisson (α form) 0.281
Katigasan ni Vickers 400 MPa
Katigasan ni Brinell 481 MPa
Bilang rehistrasyon ng CAS 7440-10-0
Pinakatumatagal na isotopo
Pangunahing artikulo: Mga isotopo ng praseodymium
iso NK Kalahating-buhay AP EP (MeV) PP
141Pr 100% Ang 141Pr ay tumatagal sa may 82 neutron
142Pr syn 19.12 h β 2.162 142Nd
ε 0.745 142Ce
143Pr syn 13.57 d β 0.934 143Nd

Ang Praseodimyo o Praseodymium ay isang elementong kimikal na may simbolong Pr at bilang atomikong 59. Ang Praseodimyo ay isang malambot, mapilak, maleable at duktilong metal sa pangkat lantanido. Ito ay labis na reaktibo na matatagpuan sa likas na anyo at kapag inihandang artipisyal ay mabagal na bumubuo ng isang luntiang oksidong pagpapahid. Ang elementong ito ay ipinangalan para sa kulay ng pangunahing oksido nito. Noong 1841, kinuha ng kimikong Swedish si Carl Gustav Mosander ang isang bihirang mundong oksidong labi na kanyang tinawag na "didymium" mula sa isang labi kanyang "lantana" na hinawalay naman mula sa asing seryo. Noong 1885, hiniawalay ng kimikong Austriyano na si Baron Carl Auer von Welsbach ang didymium sa dalawang mga asin ng magkakaibang mga kulay na kanyang tinawag na praseodymium at neodymium. Ang pangalang praseodymium ay nagmula sa salitang Griyegong prasios (πράσιος) na nangangahulugang luntian at didymos (δίδυμος) na nangangahulugang kambal. Tulad ng karamihang mga elementong bihirang mundo, ang praseodymium ay pinakahandang bumubuo ng tribalenteng Pr(III) mga ion. Ang mga ito ay dilaw-luntian sa solusyong tubig at iba't ibang mga lilim ng dilaw-bered kapag isinama sa mga salamin. Marami sa mga gamit industriyal ng praseodimyo ay kinasasangkutan ng panalang liwanag na dilay mula sa mga pinagmulang liwanag.

Mga sanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. "praseodymium". Oxford English Dictionary (ika-3 ed.). Oxford University Press. Setyembre 2005. http://oed.com/search?searchType=dictionary&q=praseodymium. 
  2. M. Jackson "Magnetism of Rare Earth" The IRM quarterly col. 10, No. 3, p. 1, 2000