Pangasinan

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Para sa wika, tingnan ang Wikang Pangasinan.
Pangasinan

Lalawigan ng Pangasinan
Pangasinan Provincial Capitol.jpg
Watawat ng Pangasinan
Watawat
Opisyal na sagisag ng Pangasinan
Sagisag
Pangasinan in Philippines.svg
Pangasinan is located in Pilipinas
Pangasinan
Pangasinan
Lokasyon sa Pilipinas
Mga koordinado: 15°55′N 120°20′E / 15.92°N 120.33°E / 15.92; 120.33Mga koordinado: 15°55′N 120°20′E / 15.92°N 120.33°E / 15.92; 120.33
BansaPilipinas
RehiyonRehiyon ng Ilocos
Pagkatatag1578
KabiseraLingayen
DibisyonLungsod (mataas na urbanisado)—0,
Lungsod (bahagi)—4,
Bayan—44,
Barangay—1,364,
Distrito—6
Pamahalaan
 • Punong PanglalawiganVictor Aguedo E. Agbayani
 • Manghalalal1,946,692 botante 2019
Lawak
(ika-15 pinakamalaki)
 • Kabuuan5,368.2 km2 (2,072.7 milya kuwadrado)
Populasyon
 (Senso ng 2015)
 • Kabuuan2,956,726
 • Kapal550/km2 (1,400/milya kuwadrado)
 • Kabahayan
654,240
Ekonomiya
 • Kaurian ng kitaika-1 klase ng kita ng lalawigan[1]
Sona ng orasUTC+8 (PST)
Kodigong pantawag75
Kodigo ng ISO 3166PH-PAN
WikaPangasinan, Ilokano, Bolinao
Websaytpangasinan.gov.ph

Ang Pangasinan ay isang lalawigan ng Pilipinas sa rehiyon ng Ilocos. Matatagpuan ang lalawigan sa kanlurang bahagi ng pulo ng Luzon sa may Golpo ng Lingayen at Timog Dagat Tsina. Ito ay may kabuuang sukat na 5,451.01 square kilometre (2,104.65 mi kuw).[2] Ayon sa senso noong 2010, ang populasyon ay nasa 2,779,862.[3]

Pangasinan ang pangalan ng lalawigan, ng mga mamamayan, at ang pangunahing wikang sinasalita sa lalawigan. Tinatayang nasa 1.5 milyong ang mga katutubong Pangasinan. Isa ang wikang Pangasinan sa mga opisyal na kinikilalang wikang rehiyunal sa Pilipinas. Sinasalita ang Pangasinan bilang ikalawang wika ng mga etnikong minorya sa Pangasinan. Ang pinakakilalang pangkat etnikong minorya sa Pangasinan ay ang mga Iloko, Bolinao at mga Tagalog.

Heograpiya[baguhin | baguhin ang batayan]

Mapang pampolitika ng Pangasinan

Pampulitika[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang lalawigan ng Pangasinan ay nahahati sa 44 bayan, 4 na lungsod, at 1,364 na mga barangay. May anim na distritong pangkinatawan ang lalawigan ng Pangasinan.

Mga Lungsod[baguhin | baguhin ang batayan]

Mga Bayan[baguhin | baguhin ang batayan]

Pisikal[baguhin | baguhin ang batayan]

Matatagpuan ang lalawigan ng Pangasinan sa kanlurang gitnang bahagi ng pulo ng Luzon sa Pilipinas. Naghahanggan ang Pangasinan sa mga lalawigan ng La Union at Benguet sa hilaga, sa Nueva Vizcaya at Nueva Ecija sa silanga, at sa Zambales at Tarlac sa timog. Matatagpuan sa kanluran ng lalawigan ang Dagat Timog Tsina.

May kabuuang sukat ang Pangasinan na 5,451.01 square kilometre (2,104.65 mi kuw).[2] Ang lalawigan ay nasa 170 kilometro (105.633 mi) hilaga ng Maynila, 50 kilometro (31.0685 mi.) timog ng Lungsod ng Baguio, 115 kilometro (71.4576 mi.) hilaga ng Pandaigdigang Paliparan at Daungan ng Subic, at 80 kilometro (49.7096 mi.) hilaga ng Paliparang Pandaigdig ng Clark.

Demograpiya[baguhin | baguhin ang batayan]

Senso ng populasyon ng Pangasinan
TaonPop.±% p.a.
1990 2,020,273—    
1995 2,178,412+1.42%
2000 2,434,086+2.41%
2007 2,645,395+1.15%
2010 2,779,862+1.82%
Source: National Statistics Office[3]

Populasyon[baguhin | baguhin ang batayan]

Ang mga mamamayan ng Pangasinan (Totoon Pangasinan) ay tinatawag na Pangasinan o sa Kinastilang Pangasinense, o sa payak na taga-Pangasinan. Ikatlong pinakamataong lalawigan ang Pangasinan sa Pilipinas. Ayon sa senso noong 2000, 47 bahagdan ng populasyon ay mga Totoon Pangasinan at 44 na bahagdan ay mga Iloko.

Asinan sa Dasol.

Mga sanggunian[baguhin | baguhin ang batayan]

  1. https://psa.gov.ph/classification/psgc/?q=psgc/citimuni/015500000.
  2. 2.0 2.1 "List of Provinces". PSGC Interactive. Makati City, Philippines: National Statistical Coordination Board. Nakuha noong 11 Pebrero 2013.
  3. 3.0 3.1 "Population and Annual Growth Rates for The Philippines and Its Regions, Provinces, and Highly Urbanized Cities" (PDF). 2010 Census and Housing Population. National Statistics Office. Nakuha noong 13 Pebrero 2013.